วิเคราะห์เชิงโครงสร้าง: นโยบาย “เพื่อไทย” ปี 2566 เทียบกับ “เพื่อไทย” ปี 2569 (เลือกตั้ง 8 ก.พ. 2569)

โฟกัส 5 แกนที่สหายร้องขอ: องค์กรอิสระ, กองทัพ, กลไกราชการ, โครงสร้างเศรษฐกิจทุนกินรวบ, และสถาบันกษัตริย์

กรอบเวลา: 2566 vs 2569 บริบทการเลือกตั้ง: 8 ก.พ. 2569 + ประชามติรัฐธรรมนูญ มุมมอง: “คะแนนเชิงโครงสร้าง” ไม่ใช่คะแนนความนิยม

นิยาม “แตะปัญหาเชิงโครงสร้าง” ในงานชิ้นนี้
หมายถึง “ข้อเสนอที่ไปแตะต้นตอของอำนาจ/กติกา/สถาบัน/แรงจูงใจ” มากกว่าเพียงมาตรการเชิงเทคนิคหรือเชิงงบประมาณระยะสั้น โดยจะให้คะแนนจาก 0–10 ต่อมิติ (0 = ไม่แตะ/เลี่ยงชัดเจน, 10 = แตะราก + มีเครื่องมือ + มีทิศทางการเปลี่ยนผ่าน)

ฐานข้อมูลที่ยึดถือ

• ปี 2566 (เพื่อไทย): หน้า “แก้รัฐธรรมนูญ” ของพรรค (มีถ้อยคำเชิงโครงสร้างต่อองค์กรอิสระ กองทัพ ราชการ และกรอบ “ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข”).^[1]
• ปี 2569 (เพื่อไทย): ภาพรวมการสื่อสาร “นโยบายเด่น” ที่ถูกหยิบไปเป็นข่าวและใช้หาเสียงจริง เช่น “สร้างเศรษฐีเงินล้าน/ระบบใบเสร็จดิจิทัล/ขยายฐานภาษี-ดาต้าอินฟราสตรัคเจอร์”.^[2][3]
• ภาพรวมการเมืองเลือกตั้ง 2569: งานประเมินนโยบายของ 101 PUB ชี้ว่า “เสียงเรียกร้องปฏิรูป” ในสนามเลือกตั้งครั้งนี้โดยรวม “แผ่วลง” และแม้พรรคใหญ่ (รวมเพื่อไทย) สนับสนุนรัฐธรรมนูญใหม่ แต่ “วิสัยทัศน์ต่อเนื้อหา” ยังไม่คมชัดนัก.^[4]
• บริบทวันเลือกตั้ง/ประชามติ: ข้อมูลกำกับจากช่องทางทางการของรัฐ (สว.).^[5]

---

สรุปผลคะแนนเชิงโครงสร้าง (2566 → 2569)

ภาพรวม: เมื่อเทียบ 2566 กับ 2569 “น้ำหนักเชิงโครงสร้างของเพื่อไทย” ลดความเด่นลง ใน 3 แกนรัฐเชิงอำนาจ (องค์กรอิสระ–กองทัพ–ราชการ) แล้ว ย้ายศูนย์ถ่วงไปที่เศรษฐกิจเชิงเครื่องมือ (แรงจูงใจ/ดาต้า/ภาษี) ที่สื่อสารได้ง่ายและจับต้องได้กว่าในสนามหาเสียง.^[2][3][4]

มิติ	คะแนน 2566	คะแนน 2569	ทิศทาง	เหตุผลย่อ (หลักฐานอ้างอิง)
องค์กรอิสระ	7/10	5/10	ลดลง	2566 มีถ้อยคำตรงว่า “กฎหมายองค์กรอิสระต้องเป็นอิสระ มีคานอำนาจ โปร่งใส”.[1] 2569 ภาพสื่อหาเสียงหลักไม่ยกเป็น “นโยบายเด่น” ชัดเจน และ 101 PUB ระบุว่าภาพรวมยัง “แผ่ว” ในรายละเอียดเชิงเนื้อหาแม้สนับสนุนรัฐธรรมนูญใหม่[4]
กองทัพ	7/10	4/10	ลดลงมาก	2566 ระบุ “ปฏิรูปกองทัพเป็นทหารมืออาชีพ” และ “ยกเลิกเกณฑ์ทหารเป็นสมัครใจ”.[1] 2569 ประเด็นกองทัพไม่ใช่แกนสื่อสารหลักของเพื่อไทยในข่าวนโยบายเด่น (เทียบกับเศรษฐกิจ/ภาษี/ดาต้า).[2][3][4]
กลไกราชการ	6/10	4/10	ลดลง	2566 มีถ้อยคำ “ปฏิรูประบบราชการทั้งระบบ” + “ลดกฎหมาย ลดขั้นตอน ลดดุลยพินิจ”.[1] 2569 สารที่ถูกดันขึ้นหน้าเป็น “นโยบายเด่น” ไปอยู่ที่การสร้างแรงจูงใจให้เข้าระบบใบเสร็จ/ข้อมูลรัฐ มากกว่าการรื้อโครงสร้างราชการแบบเป็นแพ็กชัด ๆ ในสนาม.[2][3]
ทุนกินรวบ/โครงสร้างตลาด	5/10	6/10	เพิ่มขึ้นเล็กน้อย	2569 มีการสื่อสารเชิง “ทลายผูกขาด” ในบางตลาด (ตัวอย่างกรณีส่งออกข้าว) พร้อมตัวเลขและมาตรการลดข้อจำกัดเพื่อเปิดโอกาสรายย่อย.[6][7] แต่ภาพรวม 2569 ยังขับด้วย “มาตรการเชิงแรงจูงใจ/ภาษี/ดาต้า” มากกว่ากรอบการรื้อทุนผูกขาดทั้งระบบแบบเป็นวาระแห่งชาติ.[2][3][4]
สถาบันกษัตริย์	3/10	3/10	ทรงตัว	2566 ระบุชัดว่า “รัฐธรรมนูญฉบับประชาชน” จะคงรูปแบบ “ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข”.[1] 2569 ในพื้นที่นโยบายเด่นที่ถูกผลักดันสู่สาธารณะ/สื่อกระแสหลัก ไม่ปรากฏว่าเพื่อไทยเสนอ “การปรับบทบาทสถาบันฯ” เป็นแพ็กเชิงนโยบายหาเสียง และภาพรวมการปฏิรูปเนื้อหาในสนามถูกประเมินว่า “แผ่ว”.[4]

ข้อสังเกตเชิงยุทธศาสตร์: หากมองแบบ “การตลาดการเมือง” เพื่อไทยในปี 2569 เหมือนเลือกใช้ “ประโยคที่เห็นผลเร็วและวัดผลได้” (ภาษี/ดาต้า/แรงจูงใจ/กำลังซื้อ) เป็นหัวหอก ขณะที่ “โครงสร้างอำนาจ” (กองทัพ–องค์กรอิสระ–ราชการ) ถูกวางไว้ระดับรองหรือพูดแบบกว้าง ๆ มากกว่า “แพ็กละเอียดพร้อมกลไกเปลี่ยนผ่าน”.^[2][3][4]

---

เจาะ 5 มิติ: 2566 vs 2569 แบบลงรายละเอียด

1) องค์กรอิสระ 2566: 7/10 → 2569: 5/10

2566: มีถ้อยคำเชิงโครงสร้าง “ตรงประเด็น” และผูกกับงานแก้รัฐธรรมนูญ เช่น ย้ำความเป็นอิสระ การคานอำนาจ และความโปร่งใสขององค์กรอิสระ.^[1]

2569: แม้บรรยากาศเลือกตั้งครั้งนี้มี “รัฐธรรมนูญใหม่” เป็นประเด็นร่วม (และเพื่อไทยอยู่ฝั่งสนับสนุน) แต่ 101 PUB ชี้ว่าหลายพรรค “แผ่ว” ในวิสัยทัศน์ต่อ “เนื้อหา” และรายละเอียดเชิงระบบ.^[4] เมื่อดู “นโยบายเด่น” ที่ถูกสื่อสารรายวันของเพื่อไทย ภาพนำคือเศรษฐกิจ/ภาษี/ดาต้า มากกว่าองค์กรอิสระ.^[2][3]

2) กองทัพ 2566: 7/10 → 2569: 4/10

2566: วางหมุดชัด—“กองทัพมืออาชีพ” ป้องกันการก้าวก่ายการเมือง และเดินหน้า “สมัครใจแทนเกณฑ์บังคับ”.^[1]

2569: ในสนามสื่อสารล่าสุด ประเด็นกองทัพไม่ได้ถูกดันเป็น “นโยบายเด่น” เท่าเศรษฐกิจ/ภาษี/ดาต้า (ซึ่งครองพื้นที่ข่าวมากกว่า).^[2][3][4] ผลคือ “ความคมเชิงโครงสร้าง” ต่ออำนาจทหารในเชิงหาเสียง ลดความเด่นลง เมื่อเทียบกับ 2566.

3) กลไกราชการ 2566: 6/10 → 2569: 4/10

2566: มีคำประกาศ “ปฏิรูประบบราชการทั้งระบบ” และเจาะเครื่องมือ “ลดกฎหมาย/ลดขั้นตอน/ลดดุลยพินิจ”.^[1]

2569: นโยบายเด่นของเพื่อไทยที่ถูกสื่อสารหนักอยู่ในชุด “ดาต้า–ใบเสร็จ–ขยายฐานภาษี” ซึ่งเป็นการ “ปรับสภาพรัฐผ่านข้อมูลและแรงจูงใจ” มากกว่า “ผ่ากลางโครงสร้างราชการ” แบบเป็นแพ็กปฏิรูปในพื้นที่สาธารณะ.^[2][3]

4) โครงสร้างเศรษฐกิจทุนกินรวบ 2566: 5/10 → 2569: 6/10

สัญญาณเชิงโครงสร้างที่ “เพิ่ม” ใน 2569: มีการชูแนวทาง “ทลายผูกขาด” ในบางตลาด (เช่น ตลาดส่งออกข้าว) พร้อมตัวเลขผู้ส่งออก/มูลค่าส่งออก และมาตรการลดเงื่อนไขเพื่อเปิดพื้นที่รายย่อย.^[6][7]

แต่ยังไม่ถึงระดับ “รื้อทุนกินรวบทั้งระบบ”: นโยบายที่ดังที่สุดในรอบนี้กลับเป็นการเพิ่มรายได้รัฐผ่านการขยายฐานภาษีและ “Data Infrastructure” ซึ่งช่วยรัฐ “เห็น” เศรษฐกิจมากขึ้น แต่ไม่เท่ากับการปรับสมการอำนาจตลาด/การแข่งขันในภาพใหญ่แบบครบวงจร.^[2][3]

5) สถาบันกษัตริย์ 2566: 3/10 → 2569: 3/10

2566: ระบุชัดเจนว่าการทำรัฐธรรมนูญใหม่จะ “คงรูปแบบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข”.^[1]

2569: ในพื้นที่นโยบายเด่นที่ถูกสื่อสารผ่านสื่อหลัก เพื่อไทยไม่ได้ทำให้ “สถาบันฯ” เป็นวาระเชิงนโยบายหาเสียง และภาพรวมการถก “เนื้อหาโครงสร้าง” ในสนามถูกประเมินว่าแผ่วลง แม้จะมีประชามติรัฐธรรมนูญใหม่เป็นฉากหน้า.^[4][5]

---

ข้อสรุปแบบ “คันฉ่องส่องโครงสร้าง”

ข้อสรุปเดียวที่ต้องกล้าพูด

“เพื่อไทย 2566” แสดงท่าทีเชิงโครงสร้างต่อ รัฐเชิงอำนาจ ชัดกว่า (องค์กรอิสระ–กองทัพ–ราชการ).^[1] แต่ “เพื่อไทย 2569” เลือกวางศูนย์ถ่วงไปที่ รัฐเชิงเครื่องมือเศรษฐกิจ (ภาษี–ข้อมูล–แรงจูงใจ–กำลังซื้อ) ซึ่งสื่อสารง่ายและจับต้องได้กว่าในสนามหาเสียง.^[2][3][4]

ถ้าจะถามว่า “เพิ่มขึ้นหรือลดลง?”

• ลดลง: องค์กรอิสระ, กองทัพ, กลไกราชการ (ลดความเด่นและรายละเอียดในพื้นที่หาเสียง)
• เพิ่มขึ้นเล็กน้อย/เฉพาะจุด: ทุนผูกขาด (มีกรณี “ทลายผูกขาด” บางตลาดที่ถูกยกเป็นผลงาน/นโยบาย)
• ทรงตัว: สถาบันกษัตริย์ (คงกรอบ “มีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข” และไม่ยกระดับเป็นวาระเชิงนโยบายหาเสียงในกระแสหลัก)

---

เชิงอรรถและบรรณานุกรม (APA 7)

1. พรรคเพื่อไทย. (ไม่ปรากฏปี). นโยบายแก้รัฐธรรมนูญ. เข้าถึงเมื่อ 26 มกราคม 2569, จากเว็บไซต์พรรคเพื่อไทย. (มีถ้อยคำ: ปฏิรูประบบราชการทั้งระบบ; องค์กรอิสระต้องอิสระ-คานอำนาจ-โปร่งใส; ปฏิรูปกองทัพ/สมัครใจแทนเกณฑ์; คง “ประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข”).
   แหล่งข้อมูล: ptp.or.th (political-policy)
2. PPTV Online. (2569, 23 มกราคม). เลือกตั้ง 2569: “เพื่อไทย” เปิดนโยบายสร้างเศรษฐีเงินล้าน ลุ้นรางวัล วันละ 9 ล้าน 9 คน. (สาระ: ใบเสร็จ/แรงจูงใจ/ขยายฐานภาษี/เพิ่มข้อมูลรัฐ).
   แหล่งข้อมูล: pptvhd36.com/wealth/economic/266795
3. PPTV Online. (2569, 25 มกราคม). เลือกตั้ง 2569: “จุลพันธ์” แจง นโยบาย “สร้างเศรษฐีเงินล้าน วันละ 9 คน” ไม่ใช่นโยบายแจกเงิน. (สาระ: มองเป็นการลงทุน “Data Infrastructure”, ยกกรณีศึกษาและตัวเลข ROI).
   แหล่งข้อมูล: pptvhd36.com/news/การเมือง/266852
4. 101 PUB. (2569, 16 มกราคม). ประเมินนโยบายเลือกตั้ง 69 จะพาคนไทย ‘หก’ หรือ ‘ก้าว’: รัฐไทยจะถูกอัพเกรด? (สาระ: “เสียงเรียกร้องปฏิรูป…แผ่วลง”; พรรคใหญ่รวมเพื่อไทยสนับสนุนรัฐธรรมนูญใหม่แต่ “วิสัยทัศน์ต่อเนื้อหา” ยังแผ่ว).
   แหล่งข้อมูล: 101pub.org/2026-policy-evaluation-ep1
5. วุฒิสภาไทย. (2569, 13 มกราคม). แนะนำการเลือกตั้ง สส. และการออกเสียงประชามติ 8 กุมภาพันธ์ 2569.
   แหล่งข้อมูล: senate.go.th (Update/395)
6. ไทยรัฐออนไลน์. (2569, 19 มกราคม). เพื่อไทย แจงเป็นผู้เริ่มนโยบายทลายผูกขาดส่งออกข้าว เปิดโอกาสรายย่อยส่งออก. (มีตัวเลขผู้ส่งออก, มูลค่าส่งออก, มาตรการลดข้อจำกัด).
   แหล่งข้อมูล: thairath.co.th/news/politic/2908730
7. พรรคเพื่อไทย. (2569). เพื่อไทยแจงเป็นผู้เริ่มนโยบายทลายผูกขาดส่งออกข้าว… (ข่าวพรรค).
   แหล่งข้อมูล: ptp.or.th/archives/45019

หมายเหตุ: คะแนนเป็น “การประเมินเชิงกรอบ” จากสัญญาณนโยบายที่ถูกสื่อสารและถูกยกเป็นวาระหาเสียงจริง (public salience) เทียบกับข้อความเชิงโครงสร้างที่ปรากฏบนหน้า/เอกสารทางการของพรรคและบทประเมินนโยบายของสำนักวิชาการ/สื่อวิเคราะห์ ซึ่งสอดคล้องกับข้อสังเกตว่า “การปฏิรูปเชิงเนื้อหาในสนามเลือกตั้ง 2569 โดยรวมแผ่วลง”.^[4]