โศกนาฏกรรมซ้ำซากกับโครงสร้างอำนาจที่บิดเบี้ยว
บทเรียนจากเครนถล่มสู่จุดเปลี่ยนรัฐธรรมนูญ

ในห้วงเวลาที่ประเทศไทยกำลังเผชิญวิกฤตความเชื่อมั่นในระบบการปกครอง โศกนาฏกรรมเครนถล่มสองครั้งติดต่อกันในเดือนมกราคม 2569 ได้กลายเป็นสัญลักษณ์อันเจ็บปวดของความล้มเหลวเชิงสถาบัน ที่ไม่ใช่เพียงอุบัติเหตุทางวิศวกรรม แต่เป็นผลพวงจากระบบที่ปกป้องผู้มีอำนาจสูงสุด ขณะที่ละเลยชีวิตของประชาชนและแรงงาน

เหตุการณ์ที่เกิดขึ้น

วันที่ 14 มกราคม 2569 เครนก่อสร้างโครงการรถไฟความเร็วสูงไทย-จีน ช่วงลำตะคอง-สีคิ้ว จ.นครราชสีมา ถล่มลงมาทับขบวนรถด่วนพิเศษที่ 21 ส่งผลให้มีผู้เสียชีวิตอย่างน้อย 32 ราย บาดเจ็บ 69 ราย และสูญหาย 5 ราย

เพียงวันถัดมา วันที่ 15 มกราคม เครนอีกตัวจากโครงการทางยกระดับถนนพระราม 2 ใน จ.สมุทรสาคร ก็ถล่มลงมาทับยานพาหนะ สังหารชีวิตเพิ่มอีก 2 ราย และบาดเจ็บอีกหลายราย

ทั้งสองเหตุการณ์มีจุดร่วมสำคัญ: ผู้รับเหมาหลักรายเดียวกัน คือ บริษัท อิตาเลียนไทย ดีเวล๊อปเมนต์ (ITD) ซึ่งมีประวัติอุบัติเหตุซ้ำซากบนเส้นทางพระราม 2 มาตั้งแต่ปี 2567–2568

รูปแบบความล้มเหลวซ้ำซาก

เหตุการณ์หลัก	วันที่	ผู้เสียชีวิต/บาดเจ็บ	ผู้รับผิดชอบหลัก	ผลลัพธ์ทางกฎหมาย (เบื้องต้น)
เครนถล่มทับรถไฟ สีคิ้ว	14 ม.ค. 2569	32 เสียชีวิต / 69 บาดเจ็บ	ITD (รถไฟความเร็วสูง)	สั่งหยุดก่อสร้าง สอบสวน แต่ยังไม่ฟ้องผู้บริหารสูงสุด
เครนถล่มพระราม 2	15 ม.ค. 2569	2 เสียชีวิต / หลายรายบาดเจ็บ	ITD (ทางยกระดับ)	ยกเลิกสัญญาบางส่วน สอบสวนวิศวกร
สะพานกลับรถพระราม 2 ถล่ม	พ.ศ. 2565	6 เสียชีวิต	ผู้รับเหมารายเดียวกัน	ปรับเงินบริษัท ย้ายข้าราชการ ไม่ฟ้องระดับนโยบาย
อุโมงค์รถไฟถล่มโคราช	พ.ศ. 2567	8 เสียชีวิต	รัฐวิสาหกิจรถไฟ	สอบสวนยืดเยื้อ เงียบหาย

รัฐธรรมนูญ 2560: ล็อกอำนาจตรวจสอบที่ลูบหน้าปะจมูก

ต้นตอของปัญหานี้ฝังรากลึกในรัฐธรรมนูญ พ.ศ. 2560 ซึ่งวางกรอบการตรวจสอบอำนาจแบบผิวเผิน โดยเฉพาะองค์กรอิสระอย่าง ป.ป.ช. ที่มีที่มาจากวุฒิสภาที่ไม่เป็นกลางทางการเมือง

แม้จะมีกฎหมายอาญา มาตรา 157 ว่าด้วยการละเว้นการปฏิบัติหน้าที่ แต่ในทางปฏิบัติแทบไม่เคยชี้มูลความผิดต่อรัฐมนตรีหรือผู้บริหารระดับสูงในโครงการขนาดใหญ่ที่เกิดอุบัติเหตุร้ายแรง

ทางออก: ประชามติ 8 กุมภาพันธ์ 2569

ประชามติวันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ซึ่งถามว่า “ท่านเห็นชอบให้มีการจัดทำรัฐธรรมนูญฉบับใหม่หรือไม่” จึงเป็นจุดเปลี่ยนสำคัญ

หากเสียงเห็นชอบถล่มทลาย จะนำไปสู่การตั้งสภาร่างรัฐธรรมนูญที่มาจากประชาชนอย่างแท้จริง รัฐธรรมนูญใหม่ต้องกำหนดเกณฑ์ความรับผิดชอบแบบ “ทะลุทะลวง” ที่ครอบคลุมถึงผู้บริหารระดับสูง และทำให้องค์กรตรวจสอบมีอิสระอย่างแท้จริง

#8กุมภากาเห็นชอบ #แก้รัฐธรรมนูญ #ชีวิตต้องมาก่อนผลประโยชน์ #เห็นชอบเห็นชอบเห็นชอบ

เผยแพร่เพื่อการศึกษาและรณรงค์ประชาธิปไตย • 17 มกราคม 2569