ประชาธิปไตยดิจิทัล (Digital Democracy) คืออะไร?

การนำเทคโนโลยีดิจิทัลมาเปลี่ยนการเมืองให้เป็นของประชาชนจริง ๆ ไม่ใช่แค่เลือกตั้งแล้วจบ

ลักษณะสำคัญของประชาธิปไตยดิจิทัล

• • มีส่วนร่วมง่ายและกว้างขวาง
  โหวตออนไลน์ ยื่นข้อเสนอ แสดงความเห็นผ่านแอป/เว็บ ไม่ต้องไปหน่วยเลือกตั้ง
• • ข้อมูลโปร่งใสแบบเรียลไทม์
  รัฐเปิดงบประมาณ การจัดซื้อ ผ่าน Open Data ประชาชนตรวจสอบได้ทันที
• • ตรวจสอบถ่วงดุลด้วยเทคโนโลยี
  Blockchain บันทึกโหวตไม่แก้ไขได้, แอปแจ้งปัญหา, Crowdsourcing ร้องเรียน
• • ลดการพึ่งตัวแทนแบบเก่า
  ประชาชนทำเองโดยตรง (direct democracy) ผ่าน e-referendum, Citizen initiative

ตัวอย่างในโลกจริง

ต่างประเทศ: สวิตเซอร์แลนด์ใช้ e-voting + referendums ออนไลน์, เอสโตเนียโหวตเลือกตั้งออนไลน์มาตั้งแต่ปี 2005, ไต้หวันใช้ vTaiwan ให้ประชาชนร่วมร่างกฎหมายผ่านแพลตฟอร์มดิจิทัล

ในไทย: พรรคก้าวหน้า/ก้าวไกลเคยใช้ social media + crowdfunding หาเสียง, WeVis (แพลตฟอร์มพลเมืองดิจิทัล) ช่วยติดตามงบประมาณกรุงเทพฯ, Bangkok Budgeting ให้ประชาชนมีส่วนร่วมตรวจสอบงบเมือง

ข้อดีสำคัญ

• ✓ ลดการซื้อเสียงและอุปถัมภ์
• ✓ คนรุ่นใหม่มีส่วนร่วมง่ายขึ้น
• ✓ ตรวจสอบรัฐบาลได้ตลอดเวลา
• ✓ เสียงคนชายขอบเข้าถึงได้มากขึ้น

ข้อควรระวัง

• ⚠ Digital Divide – คนไม่มีเน็ตหรือไม่ถนัดเทคโนโลยีถูกทิ้งไว้ข้างหลัง
• ⚠ Fake news แพร่เร็วมาก
• ⚠ ความเป็นส่วนตัวข้อมูลรั่วไหล
• ⚠ แพลตฟอร์มใหญ่ (Meta, X, TikTok) อาจครอบงำการเมือง

สรุปสั้น ๆ ประชาธิปไตยดิจิทัลไม่ใช่แค่ใช้โซเชียลหาเสียง แต่เป็นการเปลี่ยนระบบการเมืองครั้งใหญ่ จาก “ตัวแทนทำแทนประชาชน” → “ประชาชนทำเอง ตรวจสอบเอง ผ่านเครื่องมือดิจิทัล” เป็นเครื่องมือสำคัญของพรรคสายก้าวหน้าในการทลายอำนาจรวมศูนย์และระบบอุปถัมภ์

เผยแพร่เพื่อการเรียนรู้และสนทนาในสังคมไทย