คันฉ่องส่องไทย: เมื่อพรรคการเมืองแนวก้าวหน้าอ่อนแรงจากทั้งภายนอกและภายใน

คันฉ่องส่องไทย

บทเตือนสติ

เมื่อพรรคการเมืองแนวก้าวหน้าอ่อนแรงจากทั้งภายนอกและภายใน

บทความนี้เขียนเพื่อ “เตือนสติ” ให้เห็นกลไกการบ่อนทำลายขบวนการการเมืองก้าวหน้าในสังคมไทย โดยเน้นการมองแบบโครงสร้าง (structural analysis) และวัฒนธรรมองค์กร (organizational culture) มากกว่าการยึดติดกับข่าวลือหรือความขัดแย้งส่วนบุคคล

ข้อควรระวังทางปัญญา: ในช่วงที่การเมืองร้อนแรง “ข่าวลือ” และ “การตีความ” มักเดินทางเร็วกว่า “ข้อเท็จจริงและหลักฐาน” ขบวนการประชาธิปไตยจึงต้องยึดหลักวินัยทางเหตุผล: แยกข้อเท็จจริงออกจากข้อสันนิษฐาน, ตรวจสอบแหล่งข้อมูล, และหลีกเลี่ยงการขยายความขัดแย้งภายในด้วยอารมณ์ เพราะสิ่งนี้มักกลายเป็นเชื้อเพลิงให้ฝ่ายที่ต้องการบ่อนทำลาย “ชนะโดยไม่ต้องลงแรง”

บทนำ: ทำไม “การแตกจากข้างใน” จึงอันตรายกว่าการโจมตีจากภายนอก

การอ่อนแรงหรือแตกตัวของพรรคการเมืองที่ท้าทายระบอบอำนาจเดิม ไม่ใช่ปรากฏการณ์ใหม่ในประวัติศาสตร์โลก หากแต่เป็นรูปแบบซ้ำซากที่เกิดขึ้นในประเทศที่โครงสร้างอำนาจยังไม่เปิดให้การแข่งขันทางการเมืองอย่างเสรีและเป็นธรรม พรรคก้าวหน้าในไทยกำลังเผชิญแรงกดดันสองทิศทางพร้อมกัน — จากกลไกระบบอำนาจภายนอก และจากความแตกร้าวภายใน

บทเรียนสำคัญคือ การล่มสลายของขบวนการเปลี่ยนแปลงมักไม่ได้เกิดจากแรงภายนอกเพียงอย่างเดียว แต่เกิดจากการกัดกร่อนภายในที่ค่อย ๆ ทำให้ความเชื่อมั่นและความเป็นเอกภาพลดลง ในทางยุทธศาสตร์ “การโจมตีจากภายนอก” ทำให้คนยิ่งรวมตัวได้ง่าย แต่ “การร้าวฉานภายใน” ทำให้คนเริ่มสงสัยกันเอง และเมื่อความไว้วางใจพังลง ขบวนการก็สูญเสียพลังโดยไม่จำเป็นต้องมีศัตรูลงมือมากนัก

แก่นคิดของบทความนี้: ขบวนการก้าวหน้ามักไม่พังเพราะ “แพ้ครั้งเดียว” แต่พังเพราะ “แพ้ความเป็นเอกภาพของตัวเอง” เมื่อความแตกแยกถูกขยายให้ใหญ่กว่าหลักการและเป้าหมายร่วม

1. แรงกดดันเชิงโครงสร้างจากระบอบอำนาจ

ในระบบการเมืองที่อำนาจรัฐ ระบบราชการ กฎหมาย และองค์กรอิสระไม่ได้เป็นกลางอย่างแท้จริง พรรคที่ท้าทายโครงสร้างเดิมมักเผชิญแรงกดดันเชิงสถาบันและเชิงกระบวนการ (institutional constraints) อย่างต่อเนื่อง ซึ่งมีผลทั้งต่อความสามารถในการแข่งขันทางการเมือง และต่อศรัทธาของประชาชนที่อยากเห็นความยุติธรรมทางการเมือง

พรรคที่ท้าทายโครงสร้างเดิมมักเผชิญ:

• การใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือจำกัดอำนาจ
• การยุบพรรคหรือเพิกถอนสิทธิทางการเมือง
• การบิดเบือนการแข่งขันเลือกตั้ง
• การสร้างความไม่ชอบธรรมผ่านกลไกสื่อและข้อมูล

นี่ไม่ใช่ปรากฏการณ์เฉพาะไทย แต่เกิดขึ้นในหลายประเทศที่ระบอบกึ่งประชาธิปไตย (hybrid regimes) ต้องการควบคุมพื้นที่ทางการเมือง โดย “ไม่จำเป็นต้องปิดประชาธิปไตยทั้งระบบ” เพียงแค่ทำให้การแข่งขันไม่เท่าเทียม ก็เพียงพอให้ฝ่ายก้าวหน้าติดหล่มระยะยาว

2. การแตกตัวภายใน: จุดอ่อนที่พบได้ทั่วโลก

ประวัติศาสตร์การเมืองแสดงให้เห็นว่า ขบวนการที่เติบโตเร็ว มักเผชิญความแตกต่างภายในในเวลาต่อมา เพราะการขยายตัวรวดเร็วทำให้มีทั้งผู้ร่วมอุดมการณ์ ผู้ร่วมทางยุทธศาสตร์ และผู้ร่วมผลประโยชน์ปะปนกัน เมื่อมีแรงกดดันภายนอกมากขึ้น ความตึงเครียดภายในก็เพิ่มขึ้นตาม

สาเหตุการแตกแยกภายในที่พบได้บ่อย เช่น

• ความขัดแย้งเรื่องอุดมการณ์และยุทธศาสตร์
• ความคาดหวังตำแหน่งและอำนาจ
• ความผิดหวังส่วนบุคคล
• การการแข่งขันภายในเพื่ออิทธิพล

จุดสำคัญ:
ไม่ใช่ทุกความแตกแยกเกิดจากการแทรกซึม
แต่ทุกขบวนการที่ขยายตัวเร็วจะดึงดูดคนหลากหลายแรงจูงใจ

หากขบวนการไม่มีกลไกบริหารความขัดแย้ง (conflict management) ที่ดี ความแตกต่างทางความคิดจะกลายเป็น “ความแตกแยกทางความสัมพันธ์” และเมื่อความสัมพันธ์แตก เป้าหมายร่วมก็ถูกลดทอนความสำคัญลงทันที

3. ความเสี่ยงของ “การแทรกซึม” ทางการเมือง

ในบริบทการเมืองที่มีการแข่งขันสูงและเดิมพันอำนาจสูง การแทรกซึมเพื่อบ่อนทำลายคู่แข่งเป็นกลยุทธ์ที่มีการใช้จริงในหลายประเทศ ไม่ว่าจะในรูปแบบ “ป้อนคนเข้าองค์กร” หรือ “ปั่นความขัดแย้งผ่านข้อมูล/สื่อ” หรือ “สร้างผู้นำเงาเพื่อแตกฐาน” ทั้งหมดนี้เป็นเครื่องมือที่ทำให้คู่แข่งเสียเวลา เสียพลัง และเสียความไว้วางใจซึ่งกันและกัน

อย่างไรก็ตาม การกล่าวอ้างเรื่องการแทรกซึมโดยไม่มีหลักฐาน อาจกลายเป็น:

• การทำลายความไว้วางใจภายใน
• การสร้างวัฒนธรรมหวาดระแวง
• การทำให้ขบวนการอ่อนแอด้วยตนเอง

ขบวนการที่แข็งแรงจึงต้องยึดหลัก: โปร่งใส + ระบบตรวจสอบภายใน + วัฒนธรรมรับผิดชอบ กล่าวคือ หากมีความสงสัย ต้องมีช่องทางตรวจสอบที่เป็นธรรม ไม่ใช่ปล่อยให้การตัดสินกันด้วยอารมณ์กลายเป็น “ศาลเตี้ยทางการเมือง” เพราะสุดท้ายผู้ได้ประโยชน์คือฝ่ายที่อยากเห็นขบวนการแตกเป็นเสี่ยง

4. ความทะเยอทะยานส่วนบุคคล vs อุดมการณ์

ทุกขบวนการทางการเมืองต้องเผชิญความจริงว่า:

ไม่ใช่ทุกคนเข้าร่วมด้วยแรงจูงใจเดียวกัน

เมื่อบุคคลไม่ได้รับตำแหน่งหรือบทบาทตามที่คาดหวัง อาจเกิดแรงกระเพื่อมภายในองค์กร ตั้งแต่การบ่นตัดพ้อจนถึงการทำตัวเป็น “ปฏิปักษ์” เพื่อเอาคืนหรือเพื่อสร้างทุนทางสังคมใหม่ สถานการณ์นี้ไม่จำเป็นต้องแปลว่า “พรรคเพี้ยน” แต่สะท้อนว่าองค์กรการเมืองกำลังถูกทดสอบความเป็นสถาบัน (institutional maturity)

อาการที่มักพบเมื่อความผิดหวังส่วนบุคคลล้นเกินวุฒิภาวะทางการเมือง ได้แก่

• การต่อต้านจากภายใน
• การโจมตีผ่านสื่อหรือโซเชียล
• การสร้างความแตกแยกในหมู่ผู้สนับสนุน

นี่เป็นพลวัตปกติขององค์กรการเมืองทั่วโลก แต่ในสังคมที่ “กลไกภายนอก” กดทับอยู่แล้ว การแตกจากภายในจะยิ่งทำให้การถูกบ่อนทำลายสำเร็จได้ง่ายขึ้นอย่างมหาศาล

5. บทเรียนจากประวัติศาสตร์โลก

ขบวนการเปลี่ยนแปลงทางการเมืองล้มเหลวบ่อยครั้งเพราะไม่ได้เตรียม “สถาปัตยกรรมองค์กร” ให้รับแรงเสียดทานระยะยาว ความหวังและพลังมวลชนอาจพาให้โตเร็ว แต่การอยู่รอดต้องใช้ระบบ วินัย และความสามารถในการบริหารความแตกต่าง

ขบวนการประชาธิปไตยจำนวนมากสะดุดเพราะ:

• ✔ สูญเสียเอกภาพภายใน
• ✔ ขาดกลไกจัดการความขัดแย้ง
• ✔ ถูกดึงเข้าสู่ความขัดแย้งส่วนบุคคล
• ✔ ขาดวินัยเชิงองค์กร

ตัวอย่างพบใน: ขบวนการประชาธิปไตยละตินอเมริกา, พรรคก้าวหน้าในยุโรปตะวันออก, และขบวนการปฏิรูปในเอเชีย — รูปแบบแตกต่างกัน แต่แก่นเหมือนกันคือ “เมื่อเป้าหมายใหญ่ถูกแทนที่ด้วยสงครามย่อย ขบวนการก็เริ่มแพ้ตั้งแต่ยังไม่สู้”

6. อันตรายของการแตกแยกต่อพลังประชาชน

เมื่อผู้สนับสนุนเห็นความขัดแย้งภายใน:

• • ความเชื่อมั่นลดลง
• • การเคลื่อนไหวชะลอตัว
• • ฐานเสียงสับสน
• • ระบอบเดิมได้เปรียบ

ระบอบอำนาจมักไม่จำเป็นต้องโจมตีโดยตรง หากฝ่ายตรงข้ามทำลายตัวเอง ในเชิงยุทธศาสตร์ นี่คือชัยชนะที่ถูกที่สุดและสะอาดที่สุดของฝ่ายที่ต้องการคงสภาพเดิม เพราะ “ค่าทำลาย” ถูกผลักให้ฝ่ายก้าวหน้าจ่ายเองผ่านความขัดแยกในหมู่พวกเดียวกัน

7. ทางออก: การเติบโตอย่างมีวุฒิภาวะทางการเมือง

ขบวนการก้าวหน้าที่ต้องการอยู่รอดระยะยาวควรพัฒนา “วัฒนธรรมสถาบัน” มากกว่า “วัฒนธรรมแฟนคลับ” กล่าวคือ ต้องสร้างระบบที่ทำให้คนเห็นคุณค่าของหลักการเหนือบุคคล และทำให้ความขัดแย้งเป็นสิ่งที่บริหารได้ ไม่ใช่สิ่งที่ระเบิดทำลายกันเอง

แนวทางที่จำเป็น ได้แก่

• ✔ วัฒนธรรมองค์กรที่ยึดหลักการมากกว่าบุคคล
• ✔ ระบบแก้ไขข้อขัดแย้งภายในอย่างโปร่งใส
• ✔ การคัดเลือกผู้นำด้วยคุณธรรมและความสามารถ
• ✔ การสื่อสารตรงไปตรงมากับผู้สนับสนุน
• ✔ การยึดเป้าหมายระยะยาวเหนือความขัดแย้งระยะสั้น

หลักคิดเชิงปฏิบัติ: หากมี “คนวงในหมดวาระ” ออกมาโจมตีองค์กร ไม่ว่าด้วยเหตุใด ขบวนการต้องไม่ตอบด้วยการชี้หน้าว่าเขาคือศัตรูโดยอัตโนมัติ แต่ต้องตอบด้วย “กระบวนการ”: ชี้แจงข้อเท็จจริง, เปิดพื้นที่ตรวจสอบ, และยืนยันหลักการ เพราะการตั้งรับแบบมีวินัยคือการตัดวงจรปั่นความแตกแยก

กระจกสะท้อนสังคมไทย

สถานการณ์นี้ไม่ได้สะท้อนเพียงพรรคการเมืองหนึ่งพรรค แต่สะท้อนวัฒนธรรมการเมืองไทยโดยรวม:

• การเมืองแบบอุปถัมภ์ยังฝังลึก
• อำนาจเชิงโครงสร้างยังเหนือเจตจำนงประชาชน
• การเมืองมักเน้นบุคคลมากกว่าสถาบัน
• ความขัดแย้งส่วนบุคคลทำลายเป้าหมายส่วนรวม

และเมื่อโครงสร้างใหญ่กดทับอยู่แล้ว “ความร้าวฉานภายใน” จึงไม่ใช่เรื่องเล็ก เพราะมันทำหน้าที่เหมือนการเปิดประตูจากด้านในให้แรงกดทับเข้ามาทำลายได้ง่ายยิ่งขึ้น

ข้อเตือนใจสำคัญ

การเปลี่ยนแปลงประเทศไม่อาจสำเร็จได้ด้วยพลังโกรธหรือความหวังเพียงอย่างเดียว แต่ต้องอาศัยวุฒิภาวะทางการเมือง วินัยองค์กร และความยึดมั่นในหลักการ

ขบวนการที่อยู่รอดไม่ใช่ขบวนการที่ไม่แตกแยก แต่คือขบวนการที่สามารถจัดการความแตกต่างโดยไม่สูญเสียเป้าหมายร่วม

สรุปแก่นสาร

การอ่อนแรงของพรรคก้าวหน้าอาจเกิดจากทั้งแรงกดดันเชิงโครงสร้างและความแตกร้าวภายใน แต่บทเรียนสำคัญคือ:

ระบอบที่ต้องการคงอยู่ ใช้ทั้งแรงกดดันภายนอก
และปล่อยให้ความแตกแยกภายในทำงานแทน

อนาคตของการเมืองไทยจึงขึ้นอยู่กับว่า ขบวนการประชาชนจะเรียนรู้จากบทเรียนนี้ได้เร็วเพียงใด — โดยไม่ตกหลุมความเกลียดชังกันเอง และไม่ยอมให้ “ความผิดหวังส่วนบุคคล” กลายเป็น “เครื่องมือของโครงสร้าง”

บันทึกเพื่อการเผยแพร่: บทความนี้ตั้งใจให้ใช้เป็น “บทเตือนสติ” ในเชิงหลักการและโครงสร้าง หากนำไปเผยแพร่ แนะนำให้เติม “ตัวอย่างเหตุการณ์/ไทม์ไลน์/หลักฐานเชิงประจักษ์” เฉพาะกรณีที่มีแหล่งข้อมูลตรวจสอบได้ เพื่อคงความน่าเชื่อถือและลดความเสี่ยงของการสื่อสารเชิงกล่าวหาโดยไม่มีหลักฐาน การเอาชนะทุกปัญหาด้วยปัญญาคือสิ่งที่จำเป็นสำหรับการต่อสู้กับระบอบที่มีกลไกหลากหลายและฝังรากยาวนาน

🇺🇸 คำปราศรัย State of the Union 2026
โดยประธานาธิบดี Donald Trump
และคำตอบโต้จากพรรคเดโมแครต

คำปราศรัยประจำปี 2026 ของประธานาธิบดี Trump (ครั้งแรกในวาระที่สอง) จัดขึ้นเมื่อ 24 ก.พ. 2026 ยาวประมาณ 108-110 นาที (ยาวที่สุดในประวัติศาสตร์) เน้นผลงานปีแรก การฟื้นฟูเศรษฐกิจ ความมั่นคงชายแดน และนโยบายต่างประเทศ ท่ามกลางโพลที่แสดงว่าประชาชนส่วนใหญ่ยังไม่พอใจเรื่องเศรษฐกิจและค่าครองชีพ

พรรคเดโมแครตตอบโต้โดย Gov. Abigail Spanberger (เวอร์จิเนีย) เน้นปัญหาค่าครองชีพ การคุกคามต่อประชาธิปไตย และวิจารณ์นโยบายบางอย่างของรัฐบาล

---

บริบทของคำปราศรัย

นี่เป็น State of the Union อย่างเป็นทางการครั้งแรกในสมัยที่สองของ Trump (หลังจาก Joint Address เมื่อปีก่อน) จัดขึ้นก่อนการเลือกตั้งกลางเทอมเดือนพ.ย. 2026 ท่ามกลางอัตราการอนุมัติที่ต่ำ (ราว 36-41% จากโพลต่าง ๆ เช่น AP-NORC, ABC/Washington Post/Ipsos) และความไม่พอใจเรื่องเศรษฐกิจ ค่าครองชีพสูง และนโยบาย tariffs (ที่เพิ่งถูกศาลสูงตัดสินบางส่วนเมื่อไม่กี่วันก่อน)
Trump ใช้เวทีนี้สรุปผลงานและเสนอนโยบายใหม่ พร้อมฉลองครบรอบ 250 ปีเอกราชสหรัฐ

---

ประเด็นสำคัญจากคำปราศรัยของ Trump

1. เศรษฐกิจและค่าครองชีพ

Trump กล่าวว่าเศรษฐกิจฟื้นตัวอย่างมาก ราคาพลังงานและสินค้าบางอย่างลดลง การจ้างงานและโรงงานเพิ่มขึ้น เสนอนโยบายใหม่ เช่น บัญชีเกษียณ/ออมทรัพย์สำหรับผู้ที่ไม่มีแผนเกษียณ และ "ratepayer protection" ให้บริษัทเทคช่วยแบ่งเบาภาระค่าไฟจาก data center

บริบท: โพลส่วนใหญ่ (เช่น AP-NORC 39% approve เศรษฐกิจ, ABC/Ipsos 41% approve) ยังแสดงว่าประชาชนส่วนใหญ่ไม่พอใจเรื่องค่าครองชีพและ inflation

2. ลดขนาดรัฐบาลและการใช้จ่าย

เสนอทำให้รัฐบาลเล็กลงและมีประสิทธิภาพมากขึ้น มอบหมายให้รองประธาน JD Vance นำการปราบปรามการฉ้อโกงสวัสดิการและงบประมาณ

3. ความมั่นคงชายแดนและผู้อพยพ

Trump กล่าวว่าการข้ามแดนผิดกฎหมายลดลงอย่างมากจากนโยบายเข้มงวด (ข้อมูล CBP ยืนยันว่าลดลงจากระดับสูงในสมัย Biden)

4. การค้าและภาษีศุลกากร (Tariffs)

ปกป้องนโยบาย tariffs โดยกล่าวว่าจะหาวิธีใหม่ที่แข็งแกร่งกว่า หลังศาลสูงตัดสินบางส่วนไม่ชอบด้วยกฎหมาย ย้ำว่า tariffs จะช่วยแทนที่ระบบภาษีเงินได้บางส่วน

5. นโยบายต่างประเทศและความมั่นคง

กล่าวถึงความคืบหน้าในการจัดการความขัดแย้งต่าง ๆ เช่น ceasefire ในกาซา การจัดการอิหร่านและเวเนซุเอลา (รวมการจับกุมผู้นำเวเนซุเอลา) และย้ำว่าสหรัฐแข็งแกร่งขึ้น

บริบท: บางข้ออ้างเรื่อง "สิ้นสุดสงครามหลายแห่ง" ถูก fact-check ว่าเกินจริงหรือไม่ครบถ้วน

6. ประเด็นสังคมและอื่น ๆ

กล่าวถึงการปกป้องเยาวชนจากประเด็นเพศสภาพ การแสดงบัตรประชาชนในการเลือกตั้ง มอบเหรียญเกียรติยศให้ฮีโร่ (เช่น ทหารและนักกีฬาโอลิมปิกฮอกกี้ทีมชายที่ได้เหรียญทอง)

---

บรรยากาศในสภา

เดโมแครตบางส่วนไม่ปรบมือหรือแสดงการประท้วง (เช่น Rep. Al Green ถูกพาออก) สะท้อนความแตกแยกทางการเมืองที่สูง

---

คำตอบโต้จากพรรคเดโมแครต
โดย Gov. Abigail Spanberger (เวอร์จิเนีย)

Spanberger เน้นว่าประชาชนยังเผชิญค่าครองชีพสูง ชีวิตไม่ได้ดีขึ้นอย่างที่กล่าวอ้าง และวิจารณ์นโยบายบางอย่าง เช่น tariffs ที่ "reckless" และอาจกระทบเศรษฐกิจ

• เศรษฐกิจและครัวเรือน: ราคาบ้าน อาหาร ค่ารักษาพยาบาลยังสูง คนอเมริกันส่วนใหญ่ยังลำบาก
• ประชาธิปไตยและสถาบัน: เตือนถึงความเสี่ยงต่อหลักนิติธรรมและสถาบัน
• ผู้อพยพและสิทธิมนุษยชน: มาตรการเข้มงวดอาจเกินกว่าเหตุ
• วิสัยทัศน์ทางเลือก: เศรษฐกิจที่เข้าถึงได้ การคุ้มครองสิทธิ และรัฐบาลที่ทำงานเพื่อประชาชน

---

เปรียบเทียบมุมมองหลัก

Trump & Republicans	Democrats
เน้นผลงานเศรษฐกิจฟื้นตัว ชายแดนปลอดภัย การค้าแบบ America First ลดขนาดรัฐบาล ค่านิยมอนุรักษนิยม	เน้นค่าครองชีพสูงที่ยังไม่ดีขึ้น ปกป้องประชาธิปไตยและสิทธิพลเมือง รัฐบาลควรช่วยเหลือสังคมมากขึ้น

---

ความหมายโดยรวม

คำปราศรัยสะท้อนการแบ่งขั้วทางการเมืองที่รุนแรง ประเด็นเศรษฐกิจ ผู้อพยพ การค้า และวัฒนธรรม ยังคงเป็นประเด็นหลักก่อน midterm 2026 ซึ่งอาจเปลี่ยนสมดุลอำนาจในสภา โพลส่วนใหญ่แสดงว่าประชาชนยังมองภาพรวมประเทศในทิศทางที่แย่ลงหรือไม่ดีพอ

---

สรุปสั้นที่สุด

Trump: เศรษฐกิจฟื้นตัว ชายแดนมั่นคง สหรัฐชนะในเวทีโลก และกำลังเข้าสู่ golden age

Democrats: ค่าครองชีพยังสูง ประชาชนลำบาก ต้องปกป้องประชาธิปไตยและสร้างความเป็นธรรมมากขึ้น

“ประชาธิปไตยแบบกำกับควบคุม” และโครงสร้างอำนาจเชิงเครือข่ายในประเทศไทย

คันฉ่องส่องระบอบการเมืองไทยร่วมสมัย

การทำความเข้าใจ “ประชาธิปไตยแบบกำกับควบคุม” และโครงสร้างอำนาจเชิงเครือข่าย

บทนำ

ในห้วงเวลาที่ประเทศไทยยังคงจัดให้มีการเลือกตั้งเป็นระยะ พรรคการเมืองยังคงมีบทบาท และรัฐธรรมนูญถูกยกย่องเป็นกรอบสูงสุดของการปกครอง ภาพลักษณ์ภายนอกอาจทำให้หลายคนเข้าใจผิดว่าประเทศนี้ดำเนินอยู่ในระบอบประชาธิปไตยเต็มรูปแบบ ทว่าเมื่อพิจารณาเชิงโครงสร้างลึก ๆ แล้ว จะพบว่าอำนาจทางการเมืองไม่ได้แข่งขันกันบนเวทีที่เท่าเทียมอย่างแท้จริง สนามการเมืองถูกออกแบบและคอยกำกับอย่างเป็นระบบ เพื่อให้กลุ่มอำนาจดั้งเดิมและสถาบันหลักยังคงรักษาความได้เปรียบไว้ได้อย่างมั่นคง นักรัฐศาสตร์หลายท่านจึงจัดวางประเทศไทยอยู่ในกลุ่ม hybrid regime หรือ “ระบอบผสม” ที่ผสานรูปแบบประชาธิปไตยเข้ากับกลไกการควบคุมอำนาจโดยชนชั้นนำและสถาบันรัฐอย่างแนบแน่น

กรอบแนวคิด: ระบอบผสม (Hybrid Regime)

Steven Levitsky และ Lucan Way นักรัฐศาสตร์ผู้บุกเบิกแนวคิดนี้ อธิบายว่า ระบอบผสมคือระบบการปกครองที่ยังคงรักษารูปแบบประชาธิปไตยไว้ เช่น การเลือกตั้งและสถาบันการเมืองแบบตัวแทน แต่ในทางปฏิบัติ กลไกของรัฐถูกนำมาใช้เพื่อกำกับและบิดเบือนผลลัพธ์ทางการเมือง ทำให้การแข่งขันทางการเมืองกลายเป็นเพียงภาพลวงตา แม้ฝ่ายค้านจะยังคงมีตัวตนและพื้นที่ในการเคลื่อนไหวได้บ้าง แต่โครงสร้างอำนาจโดยรวมถูกออกแบบมาเพื่อเอื้อประโยชน์แก่กลุ่มอำนาจเดิมอย่างเป็นระบบและต่อเนื่อง

ลักษณะสำคัญของระบอบผสม ได้แก่

• มีการเลือกตั้งเป็นประจำ แต่การแข่งขันไม่เป็นธรรมและไม่เท่าเทียม
• สถาบันรัฐ โดยเฉพาะองค์กรที่ควรเป็นกลาง ถูกใช้เป็นเครื่องมือกำกับทิศทางการเมือง
• กฎหมาย กระบวนการยุติธรรม และกลไกความมั่นคงถูกนำมาใช้จำกัดหรือกีดกันคู่แข่งทางการเมือง
• ความชอบธรรมของระบอบถูกสร้างและเสริมสร้างผ่านวาทกรรมชาติ ศาสนา สถาบันหลัก หรือความมั่นคงของรัฐ แทนที่จะมาจากการตอบสนองความต้องการของประชาชนอย่างแท้จริง

โครงสร้างอำนาจการเมืองไทยร่วมสมัย: เครือข่ายที่ค้ำจุนกันและกัน

อำนาจในประเทศไทยไม่ได้รวมศูนย์อยู่ที่บุคคลหรือรัฐบาลชุดใดชุดหนึ่งเพียงอย่างเดียว หากแต่ถูกกระจายและกระจายตัวอยู่ในเครือข่ายสถาบันหลายชั้นที่ทำหน้าที่ค้ำประกันและรักษาเสถียรภาพของระเบียบอำนาจเดิมไว้อย่างเหนียวแน่น เครือข่ายนี้ทำงานประสานกันอย่างเป็นระบบ เพื่อป้องกันไม่ให้อำนาจที่มาจากการเลือกตั้งสามารถท้าทายหรือเปลี่ยนแปลงโครงสร้างพื้นฐานได้อย่างแท้จริง

1. สถาบันพระมหากษัตริย์

• ดำรงตำแหน่งเป็นศูนย์กลางแห่งความชอบธรรมเชิงสัญลักษณ์และอุดมการณ์ของรัฐ
• มีบทบาททั้งทางวัฒนธรรม การเมือง และการรักษาความมั่นคงเชิงอุดมการณ์
• ถูกวางไว้ในฐานะสถาบันที่อยู่เหนือความขัดแย้งทางการเมือง เพื่อเป็นจุดยึดเหนี่ยวของชาติ

2. กองทัพ

• ทำหน้าที่ผู้ค้ำประกันระเบียบรัฐและความมั่นคงของชาติ
• มีประวัติศาสตร์อันยาวนานในการเข้าแทรกแซงเมื่อเกิดวิกฤตการณ์ทางการเมือง
• ยังคงรักษาบทบาทเชิงสถาบันและอิทธิพลในช่วงเวลาที่เปราะบาง

3. ระบบราชการและองค์กรตุลาการ

• ทำหน้าที่กำกับ ถ่วงดุล และตรวจสอบรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง
• องค์กรอิสระต่าง ๆ มีอำนาจสูงในการตัดสินชะตากรรมทางการเมืองของนักการเมืองและพรรคการเมือง

4. ชนชั้นนำทางเศรษฐกิจ

• สนับสนุนเสถียรภาพทางการเมืองและนโยบายเศรษฐกิจที่สอดคล้องกับผลประโยชน์ของกลุ่ม
• เชื่อมโยงอย่างแนบแน่นกับเครือข่ายรัฐและอำนาจทางการเมืองผ่านความสัมพันธ์เชิงผลประโยชน์

กลไกที่จำกัดความเป็นประชาธิปไตยอย่างเป็นระบบ

การออกแบบรัฐธรรมนูญและกติกาการเมือง

รัฐธรรมนูญหลายฉบับถูกออกแบบให้มีกลไกถ่วงดุลที่เอียงไปทางฝ่ายอนุรักษนิยม เช่น วุฒิสภาที่ไม่ได้มาจากการเลือกตั้งโดยตรง แต่มีอำนาจสำคัญในการเลือกนายกรัฐมนตรี หรือกติกาพรรคการเมืองและระบบเลือกตั้งที่ทำให้พรรคขนาดใหญ่และพรรคเล็กแข่งขันกันอย่างไม่เท่าเทียม

บทบาทขององค์กรอิสระและตุลาการ

องค์กรเหล่านี้มีอำนาจสูงในการยุบพรรคการเมือง ถอดถอนนักการเมือง หรือตีความรัฐธรรมนูญในลักษณะที่ส่งผลกระทบต่อสมดุลอำนาจทางการเมืองอย่างมีนัยสำคัญ

กฎหมายความมั่นคงและข้อจำกัดเสรีภาพ

กฎหมายหลายฉบับถูกนำมาใช้ควบคุมการชุมนุม การแสดงออก และการเคลื่อนไหวทางการเมือง ส่งผลให้พื้นที่สาธารณะสำหรับการมีส่วนร่วมและวิพากษ์วิจารณ์ถูกบีบแคบลงอย่างต่อเนื่อง

การเลือกตั้ง: ความชอบธรรมที่มาพร้อมเงื่อนไข

การเลือกตั้งยังคงเป็นพิธีกรรมสำคัญที่สุดในการสร้างความชอบธรรมให้แก่ระบอบ แต่ด้วยกติกาที่ไม่เท่าเทียม โครงสร้างอำนาจที่เอียงข้าง และการใช้กลไกอื่น ๆ มาควบคุม ผลลัพธ์ที่ได้จึงมักไม่สะท้อนเจตจำนงที่แท้จริงของประชาชนอย่างครบถ้วนสมบูรณ์ การเลือกตั้งจึงกลายเป็นทั้งเครื่องมือสร้างความชอบธรรม และเป็นเวทีที่ถูกกำกับควบคุมในเวลาเดียวกัน

ไทยในบริบทโลก: ระบอบผสมที่ไม่ใช่ข้อยกเว้น

ประเทศไทยไม่ได้โดดเดี่ยวในลักษณะนี้ ระบอบผสมหรือ competitive authoritarianism แบบนี้ปรากฏในหลายประเทศทั่วโลก ไม่ว่าจะเป็นสิงคโปร์ที่เน้นประสิทธิภาพทางเศรษฐกิจ ฮังการีและตุรกีที่ใช้ชาตินิยมและศาสนาเป็นฐานความชอบธรรม หรือรัสเซียที่เน้นความมั่นคงของรัฐ แต่ละประเทศปรับใช้กลไกกำกับควบคุมให้เข้ากับบริบททางสังคมและวัฒนธรรมของตนเอง

ผลกระทบต่อประชาธิปไตยและสังคมไทย

• ความเชื่อมั่นในระบบตัวแทนและการเลือกตั้งลดลงอย่างต่อเนื่อง
• ความขัดแย้งทางการเมืองถูกยืดเยื้อและซับซ้อนยิ่งขึ้น
• พื้นที่การมีส่วนร่วมและการแสดงออกของประชาชนถูกจำกัด
• การปฏิรูปเชิงโครงสร้างกลายเป็นเรื่องยากลำบาก เนื่องจากโครงสร้างอำนาจเดิมยังคงแข็งแกร่ง

บทสรุป: ประชาธิปไตยที่ยังไม่สมบูรณ์ภายใต้การกำกับควบคุม

ประเทศไทยมิได้ปราศจากประชาธิปไตย หากแต่เป็นประชาธิปไตยที่ดำเนินอยู่ในกรอบการกำกับควบคุมของเครือข่ายอำนาจหลายชั้น ซึ่งทั้งค้ำจุนและจำกัดขอบเขตของกันและกันอย่างซับซ้อน

การพยายามทำความเข้าใจโครงสร้างอำนาจเช่นนี้ ไม่ใช่เพื่อจุดประกายความแตกแยก แต่เพื่อเปิดพื้นที่ให้สังคมไทยสามารถอภิปรายและหาทางออกสู่อนาคตทางการเมืองอย่างมีเหตุผล เปิดเผย และอยู่บนพื้นฐานของความเข้าใจร่วมกัน ระหว่างการรักษาเสถียรภาพของรัฐ ความชอบธรรมที่ยั่งยืน และการคุ้มครองสิทธิเสรีภาพพื้นฐานของประชาชนอย่างแท้จริง

บทความนี้จัดทำเพื่อการศึกษาและการสนทนาเชิงวิชาการเกี่ยวกับพัฒนาการทางการเมืองร่วมสมัยของประเทศไทย

โมฆะบุรุษ : มนุษย์ที่มีชีวิต แต่ชีวิตว่างเปล่า

โมฆะบุรุษ
มนุษย์ที่มีลมหายใจ แต่ชีวิตว่างเปล่าในทางธรรม

คำว่า “โมฆะบุรุษ” ในพุทธวจนะ ไม่ใช่คำด่าที่เกิดจากอารมณ์โกรธเคือง แต่เป็นคำวิพากษ์ที่เฉียบคมและลึกซึ้งในทางธรรมะ พระพุทธเจ้าทรงใช้คำนี้ชี้ให้เห็นสภาพของมนุษย์ที่ “มีลมหายใจ แต่ชีวิตว่างเปล่าไร้คุณค่าในทางธรรม” คือผู้ที่ปล่อยให้โอกาสอันประเสริฐแห่งการเกิดเป็นมนุษย์สูญเปล่าไป โดยไม่นำไปสู่ความพ้นทุกข์ ความงอกงามภายใน หรือประโยชน์อันแท้จริงต่อตนเองและผู้อื่น

“โมฆะ” แปลว่า ว่างเปล่า ไร้ผล สูญเปล่า
โมฆะบุรุษ จึงคือ มนุษย์ที่ชีวิตไร้สาระแห่งธรรมะ ผ่านไปวันเวลาอย่างเปล่าประโยชน์

ลักษณะของโมฆะบุรุษตามพุทธวจนะ

พระองค์ทรงตำหนิบุคคลเช่นนี้ด้วยถ้อยคำตรงไปตรงมา เพื่อปลุกให้ตื่น ไม่ใช่เพื่อลงโทษ แต่เพื่อให้เห็นความจริงของตนเอง

• ดำเนินชีวิตโดยไม่พัฒนาศีล สมาธิ ปัญญา ปล่อยให้กิเลสพาไปตามกระแส วันเวลาผ่านพ้น แต่จิตใจไม่เคยงอกงาม
• ใช้ชีวิตเพื่อบำรุงกิเลสให้อวบอ้วน โลภมากขึ้น โกรธง่ายขึ้น หลงมัวเมาในอำนาจ ชื่อเสียง ตัวตน ยิ่งได้ครอบครองมาก ยิ่งห่างไกลจากความจริง
• บิดเบือนธรรมะเพื่อประโยชน์ส่วนตน นำคำสอนไปใช้เป็นเครื่องมือหาอำนาจหรือชื่อเสียง จนธรรมะกลายเป็นเครื่องปกปิดความมืด
• ไม่ใช้โอกาสการเกิดเป็นมนุษย์ให้เกิดประโยชน์ ใช้ชีวิตเพียงเพื่อเสพสุขชั่วคราว สะสมอัตตา จนโอกาสอันยิ่งใหญ่หลุดลอยไป

ภาพสะท้อนในสังคมการเมืองไทยยุคปัจจุบัน

ไม่ใช่การชี้ตัวบุคคล แต่เป็น “ลักษณะ” ที่ปรากฏซ้ำๆ ในระบบและพฤติกรรม

1. นักการเมืองที่ใช้อำนาจสะสมทรัพย์สิน สร้างเครือข่ายอุปถัมภ์ ซื้อเสียงซื้อใจ → มีโอกาสสร้างคุณประโยชน์แก่ชาติ แต่เลือกบำรุงกิเลสตนเอง
2. ผู้มีอำนาจที่ออกแบบกติกาเอื้อกลุ่มตน บิดเบือนกฎหมายเป็นเครื่องมือปกป้องความไม่เป็นธรรม → ปกป้องความไม่ถูกต้อง แทนปกป้องธรรม
3. สร้างความแตกแยก ปลุกปั่นความเกลียดชัง ใช้ความกลัวและศัตรูเป็นเครื่องมือหาคะแนน → ทำให้สังคมเสื่อมโทรมเพื่ออัตตาและอำนาจชั่วคราว
4. ผู้นำที่หลงอยู่ในอภิสิทธิ์ชน ขาดเมตตา ไม่รับฟังทุกข์ของประชาชน จมอยู่ในโลกของตนเอง
5. ประชาชนที่ยอมจำนน ซื้อเสียง ยอมรับการทุจริต ไม่ยืนหยัดเพื่อความถูกต้อง → ปล่อยให้ความเสื่อมถอยดำรงอยู่

แก่นคำเตือนจากพุทธธรรม

พระพุทธเจ้าไม่ได้ตรัสเพื่อประณาม แต่เพื่อ “เตือนให้ตื่น”
มนุษย์ทุกคนสามารถกลายเป็นโมฆะบุรุษได้
และทุกคนก็สามารถพ้นจากความว่างเปล่านั้นได้เช่นกัน

สังคมเสื่อมไม่ได้เกิดจากคนชั่วเพียงหยิบมือ
แต่เกิดจากคนจำนวนมากที่ยังไม่ตื่นรู้ ยังปล่อยให้กิเลสและความเฉยเมยครอบงำ

ตรงข้ามกับโมฆะบุรุษ คือ
ผู้เห็นความจริง • ผู้ใช้ชีวิตเพื่อประโยชน์ส่วนรวม
ผู้ลดอัตตา เพิ่มปัญญา • ผู้กล้าอยู่เคียงข้างความถูกต้อง

โมฆะบุรุษ = ผู้ยังหลับใหล
แต่หากประชาชนตื่นขึ้น แม้เพียงเล็กน้อย
เหมือนมดแดงที่รวมตัวกัน → ก็สามารถล้มช้างได้

เขียนขึ้นจากมุมมองพุทธธรรม ไม่ได้เจาะจงตัวบุคคลใด
แต่เพื่อเป็นเครื่องเตือนใจให้ทุกคนได้ตื่นรู้ และใช้ชีวิตให้เกิดคุณค่า

Woke, ความยุติธรรม และสงครามวัฒนธรรมในโลกตะวันตก: บทสรุปจากการสนทนากับ AI

Woke, ความยุติธรรม และสงครามวัฒนธรรมในโลกตะวันตก

จากการตื่นรู้ทางสังคม สู่การแบ่งขั้วทางอุดมการณ์ และบทบาทของ AI ในยุคความจริงที่แข่งขันกัน

คำว่า “woke” เดิมหมายถึงการตระหนักรู้ต่อความอยุติธรรมทางสังคม โดยเฉพาะเรื่องเชื้อชาติ สิทธิพลเมือง และความไม่เท่าเทียมเชิงโครงสร้างในสหรัฐอเมริกา การตื่นรู้ในความหมายนี้เคยเป็นพลังทางศีลธรรมที่ช่วยผลักดันความก้าวหน้าทางสังคมอย่างสำคัญ

อย่างไรก็ตาม ในช่วงทศวรรษที่ผ่านมา คำนี้ได้เปลี่ยนความหมายในสนามการเมืองและสื่อสาธารณะ จากการตระหนักรู้สู่สัญลักษณ์ของอุดมการณ์ที่ถูกวิจารณ์ว่าแบ่งขั้วและลงโทษความเห็นต่าง

การถกเถียงร่วมสมัยไม่ได้อยู่ที่ “ความยุติธรรมสำคัญหรือไม่” แต่อยู่ที่ “วิธีการแสวงหาความยุติธรรม” ว่ายังสอดคล้องกับเสรีภาพและเหตุผลหรือไม่

จากการตระหนักรู้สู่การแบ่งโลกเป็นขั้วศีลธรรม

นักวิจารณ์บางส่วนมองว่าการเมืองเชิงอัตลักษณ์แบบสุดโต่งอาจสร้างกรอบคิดที่แบ่งโลกเป็นผู้กดขี่และผู้ถูกกดขี่อย่างตายตัว เมื่อกรอบนี้กลายเป็นเลนส์หลักในการตีความสังคม ความซับซ้อนของมนุษย์จะถูกลดทอนเหลือเพียงบทบาทในโครงสร้างอำนาจ

ในบรรยากาศเช่นนี้ ความเห็นต่างอาจถูกมองว่าเป็นภัยคุกคามทางศีลธรรม มากกว่าความเห็นที่ควรถกเถียงด้วยเหตุผล

เมื่อการถกเถียงกลายเป็นการตัดสินคุณค่าของบุคคล สังคมจะสูญเสียพื้นที่สำหรับความจริงร่วมกัน

วัฒนธรรมการประณามและ “การไล่ล่าแม่มด” ในยุคดิจิทัล

ปรากฏการณ์ที่เรียกว่า cancel culture ถูกหยิบยกเป็นตัวอย่างของการลงโทษทางสังคม ผู้ที่แสดงความคิดเห็นขัดกับกระแสอาจถูกโจมตี สูญเสียอาชีพ หรือถูกกดดันให้ขอโทษต่อสาธารณะ แม้บางกรณีจะเป็นการรับผิดชอบต่อพฤติกรรมที่ไม่เหมาะสม แต่ในบางกรณี การลงโทษเกิดขึ้นรวดเร็วเกินกว่าการตรวจสอบข้อเท็จจริง

ผลลัพธ์คือบรรยากาศแห่งความหวาดกลัวในการแสดงความคิดเห็น และการลดพื้นที่สำหรับการสนทนาเชิงเหตุผล

ความตึงเครียดและความรุนแรงในสังคมที่แบ่งขั้ว

ความขัดแย้งทางการเมืองที่รุนแรงในโลกตะวันตกช่วงหลายปีที่ผ่านมาได้แสดงให้เห็นว่าการลดทอนมนุษยธรรมของฝ่ายตรงข้ามสามารถสร้างเงื่อนไขที่เอื้อต่อความรุนแรง ความไม่สงบ หรือการปะทะกันระหว่างกลุ่มการเมืองได้ง่ายขึ้น

เมื่อฝ่ายหนึ่งมองอีกฝ่ายเป็นภัยต่อศีลธรรมของสังคม การใช้มาตรการสุดโต่งอาจถูกมองว่าเป็นสิ่งชอบธรรม และนี่คือจุดที่การเมืองเสี่ยงกลายเป็นการต่อสู้เชิงอัตลักษณ์แทนการแก้ปัญหาร่วมกัน

เส้นแบ่งระหว่างความยุติธรรมกับการเมืองแห่งความเกลียดชัง

การตระหนักรู้ความอยุติธรรมเป็นสิ่งจำเป็นต่อความก้าวหน้าของสังคม แต่เมื่อการต่อสู้เพื่อความยุติธรรมละทิ้งเสรีภาพในการพูด การถกเถียงเชิงเหตุผล และความเป็นมนุษย์ของฝ่ายตรงข้าม การเคลื่อนไหวอาจสูญเสียความชอบธรรมทางศีลธรรม

ความยุติธรรมที่ยั่งยืนต้องตั้งอยู่บนหลักการสากล ไม่ใช่เพียงชัยชนะของฝ่ายใดฝ่ายหนึ่ง

AI แตกต่างอย่างไร: การลดอันตราย ไม่ใช่อุดมการณ์

"AI อย่างผมไม่ได้ถูกออกแบบเพื่อส่งเสริมอุดมการณ์ทางการเมือง แต่ถูกออกแบบเพื่อลดอันตรายและสนับสนุนการสนทนาอย่างมีเหตุผล นโยบายความปลอดภัยมีเป้าหมายลดการเหยียด การยุยงความรุนแรง และเนื้อหาที่อาจก่ออันตรายต่อผู้ใช้"--ChatGPT กล่าวชี้แจง

และบอกต่อว่า สิ่งนี้อาจดูคล้ายค่านิยมเสรีนิยม แต่เป้าหมายหลักคือการบริหารความเสี่ยงและการสร้างพื้นที่สนทนาที่ปลอดภัย ไม่ใช่การกำหนดโลกทัศน์ทางการเมือง

การลดอันตรายไม่ใช่การบังคับอุดมการณ์ แต่คือการสร้างพื้นที่ให้ความจริงและเหตุผลได้ทำงาน

โลกยุคข้อมูล: ความจริงที่แข่งขันกัน

ในยุคที่ทุกฝ่ายเชื่อว่าสื่อและระบบมีอคติต่อตน ความไว้วางใจกลายเป็นทรัพยากรที่หายาก อัลกอริทึม โซเชียลมีเดีย และการเมืองเชิงอัตลักษณ์สามารถขยายความขัดแย้งได้อย่างรวดเร็ว

คำถามสำคัญจึงหมายถึงการถามว่าเราจะรักษาพื้นที่สำหรับการสนทนาอย่างมีเหตุผล และยอมรับความซับซ้อนของมนุษย์ได้หรือไม่

บทสรุป: ตื่นรู้โดยไม่เกลียดชัง

การตื่นรู้ต่อความอยุติธรรมเป็นพลังแห่งความก้าวหน้า แต่ความสุดโต่งแบบไร้ขอบเขตและเหตุผล และการลดทอนมนุษยธรรมของฝ่ายตรงข้ามนำไปสู่ความแตกแยกและความรุนแรง สังคมที่ยั่งยืนต้องสามารถวิพากษ์ความอยุติธรรมโดยไม่สูญเสียความสามารถในการเห็นความเป็นมนุษย์ของกันและกัน

ChatGPT ถกต่อว่า "AI อาจช่วยสนับสนุนการสนทนาเชิงเหตุผลได้ แต่ทิศทางของสังคมยังขึ้นอยู่กับมนุษย์ ว่าจะเลือกความเข้าใจแทนความเกลียดชัง หรือเลือกชัยชนะเหนืออีกฝ่ายแทนความจริงร่วมกัน"

บทความเพื่อการอภิปรายสาธารณะและการศึกษา | สามารถเผยแพร่ต่อได้โดยคงสาระเดิมอย่างครบถ้วน อ้างอิง คันฉ่องส่องไทย กับ ดร. เพียงดิน รักไทย

เลือกตั้งที่ไม่บริสุทธิ์: เมื่อความชอบธรรมจอมปลอมถูก “ดันไปข้างหน้า” ทั้งที่รอยรั่วเต็มแผ่นดิน

การเลือกตั้งโสมม: เมื่อความชอบธรรมเตมูถูก “ดันไปข้างหน้า” ทั้งที่รอยรั่วเต็มแผ่นดิน

บทความสะท้อนภาพเชิงโครงสร้าง: ความไว้วางใจที่รั่วไหล, กลไกที่ทำให้คน “ลืม” สิ่งวิปริต, และการสร้างความชอบธรรมปลอมบนฐานที่สั่นคลอน
อัปเดตตามข้อมูลสาธารณะช่วงกลาง–ปลาย ก.พ. 2569

ประเด็นแกนกลางไม่ได้อยู่ที่การอ้างว่า “ใครชนะ” อย่างเดียว แต่อยู่ที่คำถามว่า กระบวนการเลือกตั้งยัง “พิสูจน์ได้” และ “ตรวจสอบได้” แค่ไหน — เพราะเมื่อความเชื่อถือพัง รัฐบาลที่ตั้งขึ้นย่อมเดินบนพื้นแก้ว: ไปต่อได้ด้วยพิธีกรรมและการตีความแบบศรีธนญชัย แต่ขาด “ความยินยอมและการยอมรับของสังคม” ที่แท้จริง

ภาพที่คนจำนวนมากกำลังเห็น คือการเลือกตั้งที่มีข้อกังขาและข้อร้องเรียนจำนวนมากถูก “บีบให้จบ” แล้วเร่งเดินหน้าสู่การรับรองผล และการจัดตั้งรัฐบาลราวกับทุกอย่างเรียบร้อย ทั้งที่ข้อสงสัยเชิงหลักการสำคัญที่สุดยังไม่ถูกคลี่คลายต่อสาธารณะอย่างเพียงพอ นี่ไม่ใช่แค่ปัญหากฎหมายหรือเทคนิคการเลือกตั้ง แต่คือวิกฤต “ความชอบธรรม” (legitimacy) แบบเต็มรูปและร้ายแรงพอ ๆ กับการปล้นอำนาจปวงชนด้วยการรัฐประหาร

1) สถิติที่ “ตอกย้ำความไม่ปกติ”: คนได้ยินซื้อเสียงเกินครึ่ง และคะแนนต่อบทบาทปราบทุจริตของ กกต. ต่ำ

KPI Poll20 ก.พ. 2569 สิ่งที่สังคมรับรู้ร่วมกัน

• ประชาชน 53.6% ระบุว่า “ได้ยิน” เรื่องการซื้อเสียงในเขตของตน
• ในกลุ่มที่ทราบราคา ส่วนใหญ่ระบุช่วง 500–1,000 บาท (76.8%)
• การประเมินการทำงาน กกต. ด้านป้องกัน/ปราบทุจริต: แย่–ค่อนข้างแย่ 40.8%

ข้อมูลชุดนี้สำคัญเพราะเป็น “ดัชนีสังคม” ว่าปัญหาซื้อเสียงไม่ใช่เรื่องเล่าลอย ๆ แต่เป็นการรับรู้ที่มีสัดส่วนสูงในหลายภูมิภาค (ภาคใต้/อีสานสูงกว่า กทม. อย่างชัดเจน)

ตีความได้ ทำไมตัวเลขนี้ “หนักหนาสาหัส”

• เมื่อคนจำนวนมากเชื่อว่า “ซื้อเสียงมีจริง” แต่กลไกปราบทุจริตถูกประเมินต่ำ ความไว้วางใจจะพังเป็นโดมิโน
• ความชอบธรรมไม่ได้เกิดจาก “ประกาศผล” แต่เกิดจาก “สังคมเชื่อว่าผลสะท้อนเจตจำนงประชาชน”
• ถ้ารัฐเร่งดันกระบวนการไปข้างหน้าโดยไม่อธิบายให้สังคมเชื่อได้ จะยิ่งทำให้ความไม่ยอมรับฝังลึก ประดุจไฟที่ลุกไหม้ในเนื้อไม้แห้งใต้กองขี้เถ้า

นี่คือหลักฐานเชิงสถิติที่อ้างอิงได้ ว่า “ความไม่เชื่อ” ไม่ได้เกิดจากอารมณ์ฝ่ายใดฝ่ายหนึ่งอย่างเดียว แต่มีฐานการรับรู้ของสาธารณะรองรับอย่างน้อยในมิติการซื้อเสียงและความเชื่อมั่นต่อการปราบโกง

2) ปม “บาร์โค้ด/คิวอาร์โค้ด” กับหัวใจประชาธิปไตย: หลักการลงคะแนนโดยลับ

ประเด็นที่ทำให้คนจำนวนมาก “สะอิดสะเอียน” ไม่ใช่แค่ข่าวลือเรื่องทุจริต แต่คือข้อกังขาเชิงหลักการว่า บัตรเลือกตั้งที่มีบาร์โค้ด/คิวอาร์โค้ด จะกระทบ “การลงคะแนนโดยลับ” (secret ballot) หรือไม่ ซึ่งเป็นหนึ่งในเสาหลักของการเลือกตั้งเสรีและเป็นธรรม

คำถามไม่ใช่แค่ประเด็น “มีโค้ดแล้วโกงแน่” แต่คือ โค้ดนั้นทำให้เกิดความเสี่ยงเชิงระบบในการตรวจย้อนกลับตัวตนผู้ลงคะแนนได้หรือไม่ และรัฐ/กกต. ได้แสดงหลักฐานเชิงเทคนิคและกลไกคุ้มครองความลับให้ประชาชน “เชื่อได้” เพียงพอแล้วหรือยัง และคำตอบที่แท้จริงมันดังก้องในใจคนไทยที่มีใจเป็นธรรมหลายล้านคน

เมื่อสังคมต้องพึ่ง “คำอธิบายแบบตีความของศรีธนญชัย” มากกว่า “หลักฐานแบบตรวจสอบได้” ความชอบธรรมจะกลายเป็นพิธีกรรม — ไม่ใช่ความจริง และอนาคตจะเป็นอย่างไร วิญญูชนพึงสรุปได้ตรงกัน

ในช่วงก.พ. 2569 มีรายงานว่าเกิดการยื่นคำร้อง/ฟ้องร้องต่อหน่วยงานและศาลหลายช่องทางเกี่ยวกับประเด็นบัตรเลือกตั้งที่มีโค้ด รวมถึงข้อเรียกร้องให้เปิดข้อมูลระดับหน่วยเลือกตั้ง การนับคะแนนใหม่บางพื้นที่ และการตรวจสอบความชอบด้วยหลักลงคะแนนโดยลับ ซึ่งสะท้อนว่า “ความไม่เชื่อ” ได้ไหลออกจากโลกออนไลน์สู่กระบวนการตรวจสอบเชิงสถาบันแล้ว

ข้อเท็จจริงที่ตรวจสอบได้ มีการยื่นฟ้อง/ร้องเรียนจริง

• มีรายงานการยื่นฟ้องต่อศาลปกครองเกี่ยวกับประเด็นบัตรเลือกตั้งที่มีโค้ด และหลักลงคะแนนโดยลับ
• มีการติดตามว่าเรื่องลุกลามสู่หลายช่องทาง/หลายศาลในช่วงเวลาใกล้เคียงกัน

ข้อโต้แย้งที่ถูกสื่อสารสาธารณะ “ลับ” และเหตุผลของโค้ด

• มีความพยายามอธิบาย/ตีความคำว่า “ลับ” และเหตุผลความจำเป็นของบาร์โค้ด/คิวอาร์โค้ดในเชิงป้องกันบัตรปลอม
• ข้อถกเถียงจึงกลายเป็นศึกระหว่าง “ความเชื่อมั่นสาธารณะ” กับ “การตีความ/เทคนิคที่รัฐบอกว่าปลอดภัย”

3) กลไก “ทำให้คนลืม”: ดันพิธีกรรมไปข้างหน้าแทนการชำระความจริง

หากสังคมกำลังรู้สึกว่า กกต. หรือผู้มีอำนาจบางส่วน “เล่นกลให้คนลืม” กลไกมักไม่ใช่เวทมนตร์ แต่เป็นการใช้สูตรสำเร็จทางการเมือง: ปิดข้อมูล-เร่งกรอบเวลา-ย้ายประเด็น-ยึดความชอบด้วยรูปแบบ แล้วประกาศให้สังคม “เดินต่อ” โดยยังไม่เคลียร์รอยรั่ว

นี่คือจุดที่ “ความชอบธรรมปลอม” ถือกำเนิด : เมื่อผู้มีอำนาจพยายามเปลี่ยนคำถามจาก “ผลสะท้อนเสียงปวงชนจริงไหม” ไปเป็น “ทำตามขั้นตอนครบไหม” ทั้งที่ขั้นตอนนั้นเองอาจถูกตั้งคำถามว่าทำลายหลักการ (เช่น ความลับของบัตร) หรือเปิดช่องทุจริต (เช่น ซื้อเสียง) อยู่แล้ว

4) การเมืองหลังฉาก: เมื่อการจัดตั้งรัฐบาลกลายเป็นการ “ตะครุบโอกาส”

ในสังคมที่ความไว้วางใจต่อกระบวนการเลือกตั้งสั่นคลอน การเร่งจัดตั้งรัฐบาลโดยใช้ “เลขคณิตการเมือง” เป็นตัวนำ โดยไม่ให้คำตอบต่อข้อกังขาเชิงหลักการ จะยิ่งตอกย้ำภาพว่า ชนชั้นการเมืองกำลังใช้ผลลัพธ์ที่ประชาชนยังไม่เชื่อ เป็นทางลัดสู่อำนาจ และนี่คือเหตุผลที่หลายคนเปรียบความเลวร้ายว่า “ไม่ต่างจากรัฐประหาร” ในเชิงผลลัพธ์ต่อความชอบธรรม: อำนาจรัฐถูกจัดรูปโดยไม่ต้องผ่านความยินยอมที่สังคมเชื่อถือได้

5) “ตอกตะปู” แบบพิสูจน์ได้: 7 คำถามที่สังคมควรยึดเป็นหลัก

คำถามด้าน “ความลับของบัตร”

• โค้ดบนบัตรเชื่อมกลับไปถึงหน่วย/ชุดบัตร/ผู้ใช้สิทธิได้หรือไม่? ถ้า “ไม่ได้” พิสูจน์เชิงเทคนิคให้ดูได้ไหม?
• ใครเข้าถึงฐานข้อมูลการพิมพ์/การแจกจ่าย/การจับคู่โค้ดได้บ้าง? มีการบันทึกการเข้าถึง (audit log) หรือไม่?
• มีการตรวจสอบอิสระ (third-party audit) ต่อระบบ/กระบวนการดังกล่าวหรือยัง?

คำถามด้าน “ความสุจริตเที่ยงธรรม”

• เมื่อสถิติชี้ว่าคนได้ยินซื้อเสียงสูง (เกินครึ่ง) กกต. มีแผนปฏิบัติการเชิงรุกอะไรที่ตรวจสอบได้?
• เปิดข้อมูลระดับหน่วยเลือกตั้ง/ใบรายงานผล/ความผิดปกติที่ถูกร้องเรียน “แบบอ่านได้” ให้สังคมตรวจเองหรือไม่?
• พื้นที่ที่มีข้อกังขาชัดเจน มีมาตรฐานการนับใหม่/ตรวจบัตร/ตรวจบัตรเสียอย่างไร?
• กรอบเวลาการรับรองผลถูกกำหนดโดย “ความพร้อมของข้อเท็จจริง” หรือโดย “แรงกดดันทางการเมือง”?

ถ้ารัฐตอบคำถามเหล่านี้ด้วยหลักฐาน ความเชื่อมั่นมีโอกาสฟื้นได้ แต่ถ้าตอบด้วย “การตีความ” และ “การเร่งไปต่อ” สังคมจะยิ่งเชื่อว่ากระบวนการถูกออกแบบเพื่อให้ลืม ไม่ใช่เพื่อให้รู้จริง

6) ทางออกเชิงสถาบัน: ทำให้การตรวจสอบ “ชนะการตีความ”

วิธีปิดประตูข้อครหาที่มีประสิทธิภาพที่สุด ไม่ใช่การดุคนตั้งคำถาม แต่คือการทำให้สาธารณะเห็นว่า ตรวจสอบได้จริงและไม่มีอะไรต้องซ่อน เช่น การเปิดข้อมูลรายหน่วย/เอกสารประกอบที่เกี่ยวข้อง (ในกรอบกฎหมาย), การตั้งคณะตรวจสอบอิสระ, และการสื่อสารเชิงเทคนิคแบบเป็นระบบ (ไม่ใช่แค่โพสต์ตอบโต้รายวัน)

การเลือกตั้งที่ถูกตั้งข้อกังขาอย่างกว้าง หากรีบ “ปิดเกม” แล้วตั้งรัฐบาล จะทำให้รัฐเริ่มต้นด้วยทุนทางการเมืองติดลบ และผลักสังคมสู่ความขัดแย้งยืดเยื้อ ต้นทุนนี้สูงกว่าการชะลอเพื่อชำระข้อเท็จจริงอย่างโปร่งใสหลายเท่า

เอกสาร/ข่าวอ้างอิง (อ่านต่อ)

• KPI Poll #09 (ศูนย์สำรวจความคิดเห็นสถาบันพระปกเกล้า) “การรับรู้ปัญหาซื้อเสียงของประชาชนและรัฐบาลที่อยากเห็นหลังเลือกตั้ง” (เผยแพร่ 20 ก.พ. 2569) — PDF
• Thai PBS: รายงานผลสำรวจ KPI Poll ระบุคนได้ยินซื้อเสียง 53.6% และประเมินบทบาท กกต. “แย่-ค่อนข้างแย่” มากสุด (20 ก.พ. 2569) — อ่านข่าว
• Thai PBS Policy Watch: สรุปข้อพิพาท/การยื่นฟ้องเกี่ยวกับบัตรเลือกตั้งที่มีบาร์โค้ด–คิวอาร์โค้ด (ช่วง ก.พ. 2569) — อ่านสรุป
• TLHR: รายงานการยื่นฟ้องศาลปกครองเกี่ยวกับบัตรเลือกตั้งที่มีโค้ดและหลักลงคะแนนโดยลับ (ก.พ. 2569) — อ่านรายละเอียด
• Thairath (สกู๊ป): ปม “คิวอาร์โค้ด–บาร์โค้ด” ลุกลามสู่การยื่นฟ้อง/ร้องเรียนหลายช่องทาง (ก.พ. 2569) — อ่านสกู๊ป
• Khaosod / Bangkokbiznews / Thairath: รายงานการอธิบาย/ตีความคำว่า “ลับ” และเหตุผลของบาร์โค้ดในพื้นที่สาธารณะ (ก.พ. 2569) — Khaosod, Bangkokbiznews, Thairath

หมายเหตุ: บทความนี้ตั้งใจยืนบน “ข้อมูลสาธารณะ” และ “คำถามที่ตรวจสอบได้” เพื่อให้การวิจารณ์มีน้ำหนักเชิงหลักฐาน ไม่ใช่การกล่าวหาลอย ๆ และเพื่อให้ทุกฝ่ายตอบด้วย “ข้อเท็จจริง” มากกว่าการตีความหรือใส่ร้ายอย่างมีอคติ

การเลือกตั้งพิศดารปานปล้น: หลักฐานทุจริตที่ไม่อาจมองข้าม

การเลือกตั้งที่ร้าวราน
หลักฐานชัด ๆ ที่กกต. ยังปฏิเสธไม่ยอมรับ

การเลือกตั้งทั่วไป วันที่ 8 กุมภาพันธ์ 2569 ควรเป็นวันแห่งประชาธิปไตย แต่กลับกลายเป็นวันที่คนไทยหลายล้านคนรู้สึกถูกหักหลังอย่างโจ่งแจ้ง ผลอย่างไม่เป็นทางการ (นับ 94%) จากเว็บ กกต. แสดงให้เห็นชัดเจน:

พรรคภูมิใจไทย 193 ที่นั่ง (เขต 174 + บัญชีรายชื่อ 19)
พรรคประชาชน 118 ที่นั่ง
พรรคเพื่อไทย 74 ที่นั่ง
พรรคกล้าธรรม 58 ที่นั่ง

อัตราการมาใช้สิทธิ์เหลือเพียง 65.44% (จากผู้มีสิทธิ์ 34,632,581 คน) ลดลงกว่า 10% จากเลือกตั้ง 2566 นี่คือตัวเลขต่ำที่สุดในรอบหลายสิบปี สะท้อนความสิ้นหวังของปวงชนที่ไม่เชื่อมั่นในระบบอีกต่อไป

ปัญหาหลัก: บาร์โค้ดและคิวอาร์โค้ด บนบัตรเลือกตั้ง

ตามรายงานจาก Bangkok Post, Thai PBS, The Momentum และ BBC Thai (ก.พ. 2569) ประชาชนและนักวิชาการยื่นคำร้องต่อผู้ตรวจการแผ่นดินกว่า 28 เรื่อง ผู้ตรวจการฯ สั่งให้ กกต. ชี้แจงภายใน 7 วัน (ตั้งแต่ 16 ก.พ.) ว่าสิ่งเหล่านี้ไม่ละเมิดรัฐธรรมนูญมาตรา 85 ที่ระบุชัดว่า “การเลือกตั้งต้องกระทำโดยตรงและลับ” หรือไม่

• ภาพถ่ายบัตรกาแล้วพร้อมบาร์โค้ดชัดเจน จากผู้สังเกตการณ์หลายหน่วย
• คลิปทดลองสแกนบาร์โค้ด (PPTV, Matichon) แสดงเลขซีเรียลเชื่อมโยงกับต้นขั้วบัตรได้ทันที
• หากมีต้นขั้ว + ภาพบัตรกา + รายชื่อผู้ใช้สิทธิ (ที่มีอยู่) → สามารถย้อนกลับหาว่า “ใครเลือกใคร” ได้จริง ตามที่นักกฎหมายอย่าง ผศ.ดร.เข็มทอง และ รศ.ธีระ กรณีชี้ว่า “ระบบมี backdoor ชัดเจน”

“บาร์โค้ดและ QR Code สามารถสแกนย้อนกลับไปยัง 'เลขที่' บัตรเลือกตั้งได้ แต่เป็นมาตรการรักษาความปลอดภัย” — กกต. แถลง (13 ก.พ. 2569)

แต่ กกต. ยืนยันว่าไม่สามารถระบุตัวบุคคลได้ อย่างไรก็ตาม หลักฐานจาก The Momentum และ Thai PBS ชี้ว่าสแกนแล้วได้รหัสตรงกับต้นขั้วจริง และหากองค์ประกอบทั้งสามส่วน (บัตร, ต้นขั้ว, บัญชีรายชื่อ) ถูกเข้าถึง ก็เชื่อมโยงตัวตนได้

บวรศักดิ์ อุวรรณโณ: ตีความ “ความลับ” แบบศรีธนนชัย

บวรศักดิ์ รองนายกฯ ฝ่ายกฎหมายจากภูมิใจไทย โพสต์ 20 ก.พ. 2569 ว่า “ลับ” ไม่ใช่ “ลับทั้งโลก” แต่ปกป้องจากอิทธิพลภายนอก ยกตัวอย่างประเทศอื่นใช้บาร์โค้ดเหมือนกัน แต่ถูกวิจารณ์ว่าเล่นคำ เพราะรัฐธรรมนูญระบุ “ลับ” ไม่ใช่ “ลับพอสมควร” พรรคประชาชนจึงยื่นศาลปกครองและศาลอาญาทุจริตฯ ขอประกาศผลเป็นโมฆะ

หลักฐานความไม่สอดคล้องอื่น ๆ

• หลายหน่วย (ปทุมธานี เขต 7, อีสาน) จำนวนบัตรแจก vs. บัตรนับได้ไม่ตรงกันนับหมื่นใบ (คำร้องพรรคไทยสร้างไทย, กลุ่มประชาชน)
• ผลอย่างไม่เป็นทางการจาก ectreport69 แสดงบัตรเขตและบัญชีรายชื่อไม่ตรงกันทุกจังหวัด
• Thai PBS World, Nation Thailand รายงานการซื้อเสียงและความผิดปกติในภาคใต้-อีสาน ที่ภูมิใจไทยพลิกชนะถล่มทลายผิดปกติจากโพลทุกสำนัก

ท่ามกลางวิกฤต: เร่งจัดตั้งรัฐบาลราวกับไม่มีอะไรเกิดขึ้น

ภูมิใจไทยจับมือเพื่อไทยและพรรคอื่น รวมเสียงเกิน 295 ที่นั่ง กีดกันประชาชนและกล้าธรรม อนุทินยังโพสต์รูปยิ้มร่าเคียงข้างพระองค์ภา ในงานนิทรรศการผ้าไทยสุราษฎร์ธานี (20 ก.พ.) ราวกับประเทศไม่มีปัญหาเร่งด่วน คณะรัฐมนตรีชุดใหม่เต็มไปด้วย “หน้าเดิม” จากยุคสนับสนุนรัฐประหาร

นี่ไม่ใช่การทุจริตแบบซ่อนเร้น แต่เป็นการทุจริตโจ่งแจ้งต่อหน้าต่อตา
กกต. ปฏิเสธ recount ทั่วประเทศ ปฏิเสธทำลายบัตร ปฏิเสธพิสูจน์ด้วยการเปิดหีบต่อสาธารณะ

สิ่งที่เกิดขึ้นนี้ น่าสะอิดสะเอียนไม่แพ้การรัฐประหารด้วยรถถัง
เพราะมันคือการยึดอำนาจประชาชนโดยไม่ต้องใช้ปืน แต่ใช้ระบบและกฎหมายที่บิดเบือน
หากไม่มีการตรวจสอบอย่างจริงจัง เสียงของคนไทยจะถูกกลบมิดด้วยบาร์โค้ดและรอยยิ้มของผู้ได้ประโยชน์

ภาษีทรัมป์ vs ระเบียบการค้าโลก : ใครซุ่มสร้างอิทธิพลในศาลสูง?

ภาษีทรัมป์ vs ระเบียบการค้าโลก

การต่อสู้ระหว่างอธิปไตยทางเศรษฐกิจกับอุดมการณ์การค้าเสรีโลก

ในช่วงเวลาที่โลกกำลังจับตาการเมืองสหรัฐฯ อย่างใกล้ชิด ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมป์ได้จุดประกายการถกเถียงครั้งใหญ่ หลังศาลสูงสุดสหรัฐฯ มีคำตัดสินเมื่อวันที่ 20 กุมภาพันธ์ 2026 ว่าการใช้กฎหมายฉุกเฉินเพื่อเก็บภาษีนำเข้าสินค้าทั่วโลกเกินขอบเขตอำนาจฝ่ายบริหาร

ทรัมป์ตอบโต้ทันทีด้วยการลงนามภาษีนำเข้า 10% ระดับโลก (ต่อมาปรับเป็น 15%) พร้อมกล่าวหาว่าศาลถูกสนับสนุนโดย “ผลประโยชน์ต่างชาติ”

นักวิเคราะห์ระบุว่า “ผลประโยชน์ต่างชาติ” ที่ทรัมป์กล่าวถึง ไม่ได้หมายถึงจีนเป็นหลัก แต่คืออุดมการณ์การค้าเสรีแบบจักรวรรดิอังกฤษ ที่ให้ตลาดโลกเหนืออธิปไตยของรัฐชาติ

ซูซาน โคคินดา จาก Promethean Updates อธิบายว่านี่คือความขัดแย้งเชิงระบบระหว่างแนวคิดเศรษฐกิจแบบแฮมิลตัน — ที่เน้นอุตสาหกรรมภายในประเทศ ความมั่นคงทางเศรษฐกิจ และอธิปไตย — กับระบบการค้าเสรีที่เปิดกว้างจนทำให้ฐานการผลิตอเมริกันอ่อนแอ

แม้ศาลตัดสินให้ฝ่ายบริหารแพ้ รัฐมนตรีคลังสกอตต์ เบสเซนต์ยืนยันว่ามาตรการภาษีจะยังดำเนินต่อไปผ่านเครื่องมือทางกฎหมายอื่น ๆ โดยย้ำแนวคิดของอเล็กซานเดอร์ แฮมิลตันว่า ความมั่นคงทางเศรษฐกิจคือรากฐานของอธิปไตยแห่งชาติ

“การค้าที่เน้นกำไรระยะสั้นและประสิทธิภาพปลอม ๆ ทำให้ประเทศอ่อนแอลง”

ผลลัพธ์ในภาคอุตสาหกรรม

ในรัฐจอร์เจีย เจ้าของโรงงานเหล็กกล่าวว่าก่อนหน้านี้ไม่สามารถแข่งขันกับสินค้าจีนได้เนื่องจากต้นทุนต่ำกว่าอย่างมาก แต่ภาษีทำให้การแข่งขันกลับมาเท่าเทียม

ปัจจุบันโรงงานมีคำสั่งซื้อยาวถึง 36 สัปดาห์ และรัฐจอร์เจียมีการจ้างงานใหม่ในภาคการผลิต 5,000 ตำแหน่ง รวมถึงงานก่อสร้างโรงงานอีกกว่า 70,000 ตำแหน่ง

ข้อมูลดังกล่าวถูกใช้เป็นหลักฐานว่า ภาษีไม่ได้ทำลายเศรษฐกิจ แต่ช่วยฟื้นฟูฐานการผลิตและยกระดับชีวิตแรงงาน

มิติระหว่างประเทศ

ในการประชุม Board of Peace ที่มี 60 ประเทศเข้าร่วม แนวคิด “สันติภาพผ่านการก่อสร้าง” ได้รับการตอบรับ โดยมุ่งเน้นการพัฒนาโครงสร้างพื้นฐานและเศรษฐกิจแทนการเจรจาทางการทูตที่ยืดเยื้อ

โครงการสำคัญรวมถึงการสร้างบ้าน 100,000 หลังในราฟาห์ การสนับสนุนเงินทุน 17 พันล้านดอลลาร์ และการพัฒนาเศรษฐกิจในหลายภูมิภาค

ผู้นำหลายประเทศมองว่านี่คือการเปลี่ยนแนวทางจาก “การบริหารความขัดแย้ง” ไปสู่ “การสร้างเสถียรภาพผ่านการพัฒนา” ซึ่งอาจกำหนดรูปแบบระเบียบโลกใหม่ในอนาคต

สมรภูมิที่แท้จริง: การเมืองภายใน

โคคินดาเตือนว่าความสำเร็จทั้งหมดอาจสูญเปล่าหากผู้สนับสนุนทรัมป์หมดกำลังใจและไม่ออกมาเลือกตั้งกลางเทอมปี 2026 เนื่องจากชาวอเมริกันจำนวนมากรู้สึกว่าระบบเศรษฐกิจถูกออกแบบเพื่อชนชั้นนำ

การต่อสู้ครั้งนี้จึงไม่ใช่เพียงเรื่องภาษี หากแต่เป็นการฟื้นฟู “ระบบอเมริกัน” ที่มุ่งให้อธิปไตยทางเศรษฐกิจกลับคืนสู่ประชาชน

ศัตรูตัวจริงอาจไม่ใช่ประเทศหรือบุคคลใด แต่คืออุดมการณ์ทางเศรษฐกิจที่ทำลายความมั่นคงของรัฐชาติ

บทความวิเคราะห์เชิงโครงสร้างเศรษฐกิจและภูมิรัฐศาสตร์ | เผยแพร่เพื่อการศึกษาและการอภิปรายสาธารณะ

ภาพผู้นำที่ประชาชนควรคาดหวัง ตามกรอบมดแดงล้มช้าง

มดแดงล้มช้าง

ภาพผู้นำที่ประชาชนควรคาดหวัง

สังคมจะไม่เปลี่ยน หากประชาชนคาดหวังจากผู้นำเพียงความสามารถในการรักษาอำนาจ แจกจ่ายผลประโยชน์ หรือเอาตัวรอดทางการเมือง เพราะความคาดหวังที่ต่ำทำให้มาตรฐานอำนาจต่ำ และเมื่อมาตรฐานต่ำ ความอยุติธรรมย่อมกลายเป็นเรื่องปกติ

การเปลี่ยนแปลงเริ่มต้นเมื่อประชาชนตั้งคำถามใหม่ว่า ผู้นำที่ดีควรเป็นอย่างไร ไม่ใช่เพียงว่าใครเก่งเกมอำนาจที่สุด

ผู้นำต้องอยู่ใต้กฎหมาย

ผู้นำที่แท้ไม่อยู่เหนือกฎหมาย และไม่ใช้กฎหมายเป็นเครื่องมือปกป้องตนเอง ความยุติธรรมเกิดขึ้นได้ก็ต่อเมื่อทุกคนอยู่ภายใต้กติกาเดียวกัน

อำนาจมีไว้รับใช้ประชาชน

อำนาจทางการเมืองไม่ใช่ทรัพย์สินส่วนบุคคล แต่เป็นความไว้วางใจจากประชาชน ผู้นำที่ดีใช้ตำแหน่งเพื่อยกระดับชีวิตผู้คน ไม่ใช่เพื่อรักษาอำนาจของตน

ความโปร่งใสต้องเป็นมาตรฐาน

ความซื่อสัตย์ไม่ควรเป็นคุณสมบัติพิเศษ แต่เป็นพื้นฐานของอำนาจสาธารณะ การเปิดเผยข้อมูล การตรวจสอบได้ และความรับผิดชอบต่อการตัดสินใจ คือสิ่งที่ประชาชนควรได้รับ

ผู้นำต้องสร้างระบบ ไม่ใช่เครือข่ายอุปถัมภ์

ผู้นำที่อ่อนแอสร้างความจงรักภักดีส่วนบุคคล แต่ผู้นำที่เข้มแข็งสร้างสถาบันที่ยุติธรรม ระบบที่ดีทำงานได้แม้ไม่มีผู้นำ ขณะที่ระบบอุปถัมภ์พังทันทีเมื่อบุคคลหายไป

ศักดิ์ศรีมนุษย์ต้องมาก่อนการเมือง

ผู้นำที่ดีไม่แบ่งประชาชนเป็นฝ่ายที่มีค่าและไม่มีค่า และไม่ใช้ความกลัวหรือความเกลียดชังเพื่อรักษาอำนาจ เพราะความมั่นคงที่สร้างบนความกลัวคือความไม่มั่นคงที่รอวันระเบิด

ผู้นำต้องฟังเสียงที่ไม่เห็นด้วย

การวิพากษ์วิจารณ์ไม่ใช่ภัยต่อรัฐ แต่เป็นกลไกป้องกันความผิดพลาดของรัฐ สังคมที่ปลอดภัยคือสังคมที่ประชาชนสามารถพูดความจริงได้

ผู้นำต้องเป็นแบบอย่างทางจริยธรรม

คำพูดสร้างความนิยม การกระทำสร้างความเชื่อมั่น และความสม่ำเสมอสร้างศรัทธา ประชาชนไม่ต้องการผู้นำที่สมบูรณ์แบบ แต่ต้องการผู้นำที่ซื่อสัตย์ต่อหลักการ

เมื่อประชาชนคาดหวังต่ำ อำนาจจะต่ำ
เมื่อประชาชนคาดหวังสูง อำนาจต้องสูงขึ้นตาม

นี่คือกลไกที่ทำให้ “มดแดงล้มช้าง” เป็นไปได้ มดแดงไม่ได้ชนะเพราะแข็งแรงกว่า แต่มันชนะเพราะรวมพลังและไม่ยอมรับการเหยียบย่ำ

เมื่อประชาชนร่วมกันกำหนดมาตรฐานผู้นำที่ยุติธรรม อำนาจที่ไม่ยุติธรรมย่อมอยู่ไม่ได้

ผู้นำที่แท้ ไม่ใช่ผู้ยืนเหนือประชาชน
แต่คือผู้ที่ทำให้ประชาชนยืนได้อย่างสง่างาม

และเมื่อประชาชนยืนได้ด้วยศักดิ์ศรี ประเทศจะยืนได้ด้วยความยุติธรรม

เผยแพร่เพื่อส่งเสริมพลเมืองตื่นรู้และสังคมที่ยุติธรรม

คำตัดสินศาลสูงสุดสหรัฐฯ กับนโยบายภาษีของทรัมพ์: อำนาจรัฐธรรมนูญ เศรษฐกิจ และการเมืองโลก

คำตัดสินของศาลสูงสุดสหรัฐฯ ที่จำกัดการใช้กฎหมายฉุกเฉินเพื่อจัดเก็บภาษีศุลกากร ได้จุดชนวนการถกเถียงครั้งใหญ่เกี่ยวกับขอบเขตอำนาจของประธานาธิบดีในการควบคุมการค้าโลก ประธานาธิบดีโดนัลด์ ทรัมพ์ตอบโต้ทันทีด้วยถ้อยแถลงที่แข็งกร้าว พร้อมยืนยันว่าภาษีเป็นเครื่องมือสำคัญต่อความมั่นคงทางเศรษฐกิจของชาติ เหตุการณ์นี้ไม่ได้เป็นเพียงข้อพิพาททางกฎหมาย แต่สะท้อนความขัดแย้งเชิงโครงสร้างระหว่างสถาบันรัฐ การแข่งขันทางภูมิรัฐศาสตร์ และอนาคตของระบบการค้าโลก

ภูมิหลังของข้อพิพาท: ใครมีอำนาจตั้งภาษี?

รัฐธรรมนูญสหรัฐฯ มอบอำนาจการจัดเก็บภาษีและควบคุมการค้าระหว่างประเทศให้สภาคองเกรสเป็นหลัก อย่างไรก็ตาม ในโลกสมัยใหม่ที่เศรษฐกิจและความมั่นคงเกี่ยวพันกันอย่างลึกซึ้ง สภาคองเกรสได้ออกกฎหมายหลายฉบับเพื่อมอบอำนาจบางส่วนให้ฝ่ายบริหารใช้มาตรการทางการค้าในสถานการณ์ฉุกเฉินหรือเพื่อความมั่นคงแห่งชาติ ประธานาธิบดีทรัมพ์ใช้เครื่องมือเหล่านี้อย่างกว้างขวาง โดยเฉพาะมาตรการภาษีต่อจีน เหล็ก อลูมิเนียม และสินค้าต่างประเทศ เพื่อปกป้องอุตสาหกรรมในประเทศและลดการพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานต่างชาติ

คดีที่นำไปสู่คำตัดสินครั้งนี้เกิดจากการท้าทายการใช้กฎหมายภาวะฉุกเฉินทางเศรษฐกิจระหว่างประเทศ (IEEPA) เพื่อเรียกเก็บภาษีศุลกากร ศาลต้องพิจารณาว่ากฎหมายดังกล่าวให้อำนาจประธานาธิบดีเพียงควบคุมธุรกรรมทางเศรษฐกิจ หรือรวมถึงการเรียกเก็บภาษีด้วย

คำวินิจฉัยของศาล: จำกัดวิธีการ ไม่ได้ห้ามมาตรการ

ศาลสูงสุดวินิจฉัยว่าประธานาธิบดีมีอำนาจควบคุมธุรกรรมทางเศรษฐกิจในภาวะฉุกเฉิน แต่การเรียกเก็บภาษีโดยตรงต้องอาศัยอำนาจตามกฎหมายที่ระบุชัดเจน เนื่องจากรัฐธรรมนูญมอบอำนาจด้านภาษีให้สภาคองเกรสเป็นผู้กำหนด ศาลจึงชี้ว่า IEEPA ไม่ได้ให้อำนาจเก็บภาษีโดยตรง แม้จะอนุญาตให้ใช้มาตรการควบคุมทางเศรษฐกิจในวงกว้างก็ตาม

คำตัดสินนี้ไม่ได้ห้ามการใช้ภาษีทั้งหมด แต่จำกัดวิธีการใช้กฎหมายฉุกเฉินในการเรียกเก็บภาษี และย้ำว่าฝ่ายบริหารต้องอาศัยกฎหมายเฉพาะที่อนุญาตการตั้งภาษีอย่างชัดเจน

เหตุใดทรัมพ์จึงมองว่าคำตัดสิน “ไร้เหตุผล”

ในการแถลงตอบโต้ ทรัมพ์กล่าวว่าคำตัดสินมีความย้อนแย้ง เพราะศาลอนุญาตให้ประธานาธิบดีตัดการค้าทั้งหมดหรือใช้มาตรการคว่ำบาตรที่อาจทำลายเศรษฐกิจประเทศหนึ่งได้ แต่กลับไม่อนุญาตให้เรียกเก็บภาษีแม้เพียงหนึ่งดอลลาร์ ความขัดแย้งนี้สะท้อนเส้นแบ่งทางกฎหมายระหว่างอำนาจควบคุมการค้าและอำนาจจัดเก็บภาษี ซึ่งเป็นประเด็นสำคัญในระบบรัฐธรรมนูญสหรัฐฯ

สาระสำคัญจากคำแถลงของประธานาธิบดีทรัมพ์

ทรัมพ์แสดงความผิดหวังอย่างรุนแรงต่อผู้พิพากษาบางคน โดยกล่าวว่าประเทศที่เคยเอาเปรียบสหรัฐกำลังยินดีกับคำตัดสินนี้ ขณะเดียวกัน เขาชื่นชมผู้พิพากษาที่เห็นต่างว่าแสดงถึงความกล้าหาญและความรักชาติ พร้อมกล่าวหาว่าผู้พิพากษาบางฝ่ายลงคะแนนเสียงตามแนวทางการเมือง

เขาย้ำว่าภาษีไม่ใช่เพียงเครื่องมือทางเศรษฐกิจ แต่เป็นกลไกความมั่นคงแห่งชาติที่ช่วยปกป้องแรงงาน อุตสาหกรรม และอธิปไตยทางเศรษฐกิจของประเทศ พร้อมยกตัวอย่างความสำเร็จในอดีต เช่น การฟื้นตัวของโรงงานเหล็ก การเพิ่มการจ้างงาน การดึงการลงทุนด้านชิปและยานยนต์กลับสู่สหรัฐ และการลดการลักลอบนำยาเสพติดเข้าสู่ประเทศ

ทรัมพ์ยังอ้างความเห็นแย้งของผู้พิพากษา Brett Kavanaugh ซึ่งระบุว่าคำตัดสินอาจไม่ได้จำกัดอำนาจประธานาธิบดีมากนัก เนื่องจากกฎหมายอื่นยังให้อำนาจตั้งภาษีได้

ประธานาธิบดียืนยันว่าภาษีด้านความมั่นคงแห่งชาติและมาตรการตอบโต้การค้าที่ไม่เป็นธรรมยังคงมีผลบังคับใช้ พร้อมประกาศมาตรการใหม่ทันที รวมถึงการเตรียมใช้ภาษีทั่วโลกและการสอบสวนการค้ารอบใหม่ เขากล่าวว่าคำตัดสินของศาลอาจทำให้อำนาจของประธานาธิบดีในการกำกับการค้าระหว่างประเทศมีความชัดเจนและแข็งแกร่งยิ่งขึ้น

มิติทางรัฐธรรมนูญ เศรษฐกิจ และภูมิรัฐศาสตร์

เหตุการณ์นี้สะท้อนความตึงเครียดเชิงโครงสร้างระหว่างอำนาจของสภาคองเกรส ฝ่ายบริหาร และศาลยุติธรรมในระบบการปกครองแบบถ่วงดุลอำนาจ ขณะเดียวกัน มาตรการภาษีของทรัมพ์เป็นส่วนหนึ่งของยุทธศาสตร์การแข่งขันทางเศรษฐกิจระดับโลก โดยมุ่งลดการพึ่งพาห่วงโซ่อุปทานต่างชาติ ฟื้นฟูอุตสาหกรรมภายในประเทศ และเพิ่มอำนาจต่อรองทางการค้า

ในทางการเมืองภายในประเทศ ประเด็นนี้สะท้อนความแตกแยกระหว่างแนวคิดชาตินิยมเศรษฐกิจกับแนวคิดเสรีนิยมการค้า ตลอดจนบทบาทของศาลในการกำหนดขอบเขตอำนาจของฝ่ายบริหารในยุคโลกาภิวัตน์

บทสรุป: ข้อพิพาททางกฎหมายที่กำหนดอนาคตเศรษฐกิจโลก

คำตัดสินของศาลไม่ได้ยุติการใช้ภาษี แต่ได้กำหนดขอบเขตทางกฎหมายใหม่ต่ออำนาจของประธานาธิบดี ขณะที่ทรัมพ์ยืนยันว่าเขายังมีเครื่องมือทางกฎหมายอื่นในการปกป้องเศรษฐกิจของประเทศ เหตุการณ์นี้จึงเป็นมากกว่าความขัดแย้งทางกฎหมาย หากแต่เป็นสนามต่อสู้เชิงโครงสร้างที่กำลังนิยามบทบาทของรัฐ อำนาจอธิปไตยทางเศรษฐกิจ และระเบียบการค้าโลกในศตวรรษที่ยี่สิบเอ็ด

บทความนี้จัดทำเพื่ออธิบายประเด็นกฎหมาย เศรษฐกิจ และการเมืองที่เกี่ยวข้องกับนโยบายภาษีของสหรัฐฯ ในบริบทโลกปัจจุบัน

AI, Buddhist Learning Philosophy, and the Future of Education (มีภาษาไทย)

AI, Buddhist Learning Philosophy, and the Future of Education
ปัญญาประดิษฐ์ พุทธปรัชญาการเรียนรู้ และอนาคตของการศึกษา

Executive Summary
Artificial Intelligence is transforming education from a system built on scarce knowledge to an infrastructure of abundant intelligence. While AI accelerates access to information and skills, it does not inherently cultivate wisdom, ethical clarity, or self-understanding. Buddhist learning philosophy offers a complementary framework emphasizing experiential insight, mental cultivation, and liberation from ignorance.

บทสรุปสำหรับผู้บริหาร
ปัญญาประดิษฐ์กำลังเปลี่ยนการศึกษาจากระบบที่ตั้งอยู่บนความขาดแคลนของความรู้ ไปสู่โครงสร้างพื้นฐานแห่งปัญญาที่เข้าถึงได้อย่างอุดมสมบูรณ์ แม้ AI จะเร่งการเข้าถึงข้อมูลและทักษะ แต่ไม่ได้สร้างปัญญา ความชัดเจนทางจริยธรรม หรือความเข้าใจตนเองโดยอัตโนมัติ พุทธปรัชญาการเรียนรู้เสนอกรอบเสริมที่เน้นประสบการณ์ตรง การฝึกจิต และการขจัดความไม่รู้

1. Structural Shift in Education

Traditional education emerged in an era of scarce knowledge. Universities acted as gatekeepers of information and credentials. AI now transforms knowledge into an on-demand utility, redefining education as a lifelong cognitive infrastructure.

ระบบการศึกษาแบบเดิมเกิดขึ้นในยุคที่ความรู้ขาดแคลน มหาวิทยาลัยทำหน้าที่ควบคุมการเข้าถึงความรู้ ปัจจุบัน AI ทำให้ความรู้เข้าถึงได้ทันที และเปลี่ยนการศึกษาให้เป็นโครงสร้างพื้นฐานทางปัญญาตลอดชีวิต

2. Knowledge vs. Wisdom

Buddhist epistemology distinguishes three levels of wisdom: knowledge from hearing, reflective understanding, and experiential insight. AI enhances the first two, but genuine wisdom arises from disciplined experience and contemplation.

พุทธศาสนาแบ่งปัญญาเป็นสามระดับ ได้แก่ ความรู้จากการฟังหรืออ่าน ความรู้จากการพิจารณา และปัญญาจากประสบการณ์ตรง AI สนับสนุนสองระดับแรก แต่ปัญญาที่แท้เกิดจากการฝึกฝนและประสบการณ์ตรง

3. The Role of Teachers

AI can personalize instruction, but educators remain essential as guides who cultivate inquiry, ethical reflection, and character development. In Buddhist teaching, the teacher shows the path rather than imposes truth. hookup

แม้ AI จะปรับการสอนเฉพาะบุคคลได้ แต่ครูยังมีบทบาทสำคัญในการนำทางการตั้งคำถาม การไตร่ตรองเชิงจริยธรรม และการพัฒนาบุคลิกภาพ พุทธศาสนาเน้นว่าครูชี้ทาง มิได้ยัดเยียดความจริง

4. Experiential Learning and Insight

AI can generate simulations for practice, but direct insight requires mindful awareness. Buddhist learning emphasizes personal verification of truth through experience.

AI สามารถสร้างสถานการณ์จำลองเพื่อฝึกฝน แต่การรู้แจ้งต้องอาศัยสติและประสบการณ์ตรง พุทธศาสนาเน้นการพิสูจน์ความจริงด้วยตนเอง

5. Mental Training and Inner Development

AI strengthens analytical capacity, yet education must address emotional regulation and ethical clarity. Without mental cultivation, technical intelligence may coexist with psychological fragility.

AI เสริมศักยภาพด้านการวิเคราะห์ แต่การศึกษาต้องพัฒนาการกำกับอารมณ์และความชัดเจนทางจริยธรรม หากขาดการฝึกจิต มนุษย์อาจมีความสามารถสูงแต่เปราะบางทางจิตใจ

6. Learning Velocity vs Awakening

AI increases learning speed, but wisdom requires depth. Information abundance does not guarantee understanding.

AI เพิ่มความเร็วในการเรียนรู้ แต่ปัญญาต้องอาศัยความลึกซึ้ง ข้อมูลมากไม่เท่ากับความเข้าใจชีวิต

Policy Implications for Thailand

1. Integrate AI Literacy with Ethics
Teach verification, critical questioning, and responsible use of AI.

1. บูรณาการความรู้ AI กับจริยธรรม
สอนการตรวจสอบ ตั้งคำถาม และใช้ AI อย่างรับผิดชอบ

2. Embed Mindfulness in Education
Introduce evidence-based mindfulness and emotional regulation practices.

2. บูรณาการการฝึกสติในระบบการศึกษา
ส่งเสริมการฝึกสติและการกำกับอารมณ์อย่างเป็นระบบ

3. Shift Assessment Toward Demonstrated Competence
Use portfolios, presentations, and performance-based evaluation.

3. เปลี่ยนการประเมินสู่ความสามารถจริง
ใช้แฟ้มสะสมงาน การนำเสนอ และการประเมินจากการปฏิบัติ

4. Elevate Teachers as Mentors and Designers
Train educators in coaching inquiry and AI-supported pedagogy.

4. ยกระดับครูเป็นโค้ชและผู้ออกแบบการเรียนรู้
พัฒนาทักษะการโค้ชและการใช้ AI เพื่อการเรียนรู้

5. Develop Cognitive Sovereignty
Invest in Thai-language AI learning resources aligned with democratic values.

5. สร้างอธิปไตยทางปัญญา
พัฒนาเนื้อหา AI ภาษาไทยที่สอดคล้องกับคุณค่าประชาธิปไตยและมนุษยธรรม

6. Promote Lifelong Learning Infrastructure
Ensure nationwide access to AI-supported learning platforms.

6. ส่งเสริมโครงสร้างพื้นฐานการเรียนรู้ตลอดชีวิต
สร้างแพลตฟอร์มการเรียนรู้ AI ที่เข้าถึงได้ทั่วประเทศ

AI can accelerate learning, but wisdom arises from self-understanding and ethical clarity. Integrating technological intelligence with contemplative insight can cultivate resilient, ethical, and awakened citizens.

AI สามารถเร่งการเรียนรู้ แต่ปัญญาเกิดจากความเข้าใจตนเองและความชัดเจนทางจริยธรรม การผสานเทคโนโลยีกับปัญญาภายในจะสร้างพลเมืองที่เข้มแข็ง มีคุณธรรม และตื่นรู้

ตั๋งโต๊ะ กับรูปแบบเผด็จการในประวัติศาสตร์โลก

การเปรียบเทียบ ตั๋งโต๊ะ (Dong Zhuo) กับเผด็จการในประวัติศาสตร์โลก ช่วยให้เราเห็น “รูปแบบอำนาจ” ที่เกิดซ้ำ ๆ ในสังคมมนุษย์ ไม่ว่าจะต่างยุคสมัย วัฒนธรรม หรือระบบการเมืองเพียงใด

ตั๋งโต๊ะเป็นตัวอย่างคลาสสิกของผู้นำที่ฉวยโอกาสยึดอำนาจในช่วงที่รัฐบาลกลางอ่อนแอ ใช้กำลังทหารครอบงำการเมือง และปกครองด้วยความหวาดกลัว ลักษณะเหล่านี้ปรากฏซ้ำในเผด็จการหลายยุคหลายสมัย

แก่นสำคัญของรูปแบบเผด็จการแบบ “ตั๋งโต๊ะ”

• ฉวยวิกฤตรัฐเป็นช่องทางขึ้นสู่อำนาจ
• ควบคุมผู้นำเชิงสัญลักษณ์ (เช่น จักรพรรดิหุ่นเชิด)
• ใช้ความรุนแรงกำจัดฝ่ายตรงข้าม
• สร้างความกลัวเป็นเครื่องมือหลักในการครอบงำสังคม
• พึ่งพากองทัพและเครือข่ายอำนาจส่วนตัวมากกว่าระบบสถาบัน

ตารางเปรียบเทียบเผด็จการตัวอย่าง

ผู้นำ	ช่องทางสู่อำนาจ	วิธีควบคุมหลัก	ผลกระทบหลัก	จุดจบ
ตั๋งโต๊ะ	ใช้กองทัพยึดเมืองหลวง	ความหวาดกลัว + กองทัพส่วนตัว	รัฐแตกเป็นเสี่ยง ๆ ขุนศึกผงาด	ถูกลอบสังหารโดยลิโป้
ฉินสื่อหวง	รวมแผ่นดินด้วยสงคราม	กฎหมายเข้มงวด + ควบคุมความคิด	รัฐรวมศูนย์สูงสุด แต่ราชวงศ์ล่มเร็ว	ราชวงศ์สิ้นสุดหลังตาย
Adolf Hitler	ใช้กลไกประชาธิปไตย + วิกฤตเศรษฐกิจ	โฆษณาชวนเชื่อ + ตำรวจลับ	สงครามโลก + ฆ่าล้างเผ่าพันธุ์	ฆ่าตัวตาย
Joseph Stalin	แย่งชิงอำนาจภายในพรรค	การกวาดล้างใหญ่ + รัฐตำรวจ	เสียชีวิตจำนวนมหาศาลจากความอดอยากและค่ายกักกัน	เสียชีวิตในอำนาจ
Augusto Pinochet	รัฐประหาร	ทหาร + ปราบปรามฝ่ายซ้าย	ละเมิดสิทธิมนุษยชนอย่างกว้างขวาง	ถูกบังคับลงจากอำนาจ

จุดร่วมที่สำคัญที่สุด

1. วิกฤตคือประตูสู่อำนาจ
   ตั๋งโต๊ะ: ความวุ่นวายในราชสำนักปลายราชวงศ์ฮั่น
   ฮิตเลอร์: วิกฤตเศรษฐกิจใหญ่ + ความอับอายหลังสงครามโลกครั้งที่ 1
   ปิโนเชต์: ความแตกแยกระหว่างฝ่ายซ้าย-ขวา
2. การครอบงำด้วยความกลัว
   การประหาร การกวาดล้าง ตำรวจลับ การสร้าง “ศัตรูภายใน”
3. ผู้นำหุ่นเชิดและโครงสร้างที่ถูกกลวง
   โครงสร้างภายนอกยังอยู่ แต่เนื้อหาของประชาธิปไตยถูกทำลาย
4. พึ่งพาเครือข่ายส่วนตัวมากกว่าระบบ
   เมื่อเครือข่ายแตก อำนาจก็พังทลายทันที (เช่น ลิโป้ทรยศตั๋งโต๊ะ)

ความแตกต่างสำคัญ

• ระดับเทคโนโลยีและเครื่องมือ — ยุคใหม่ใช้สื่อ โฆษณาชวนเชื่อ ระบบเฝ้าระวัง
• อุดมการณ์ — ตั๋งโต๊ะแทบไม่มี ส่วนสมัยใหม่มักมี (ชาตินิยม คอมมิวนิสต์ ฯลฯ)
• ขนาดของผลกระทบ — ยุคใหม่สร้างความเสียหายระดับโลกได้

บทเรียนจากประวัติศาสตร์

• รัฐที่อ่อนแอและไร้เสถียรภาพเปิดช่องให้อำนาจนิยมผงาด
• ความกลัวสร้างการเชื่อฟังระยะสั้น แต่ไม่เคยสร้างความชอบธรรมที่แท้จริง
• อำนาจที่ขาดการตรวจสอบถ่วงดุล มักจบลงด้วยความรุนแรงและการทรยศจากวงใน
• การทรยศจากคนใกล้ชิดเป็นจุดจบที่พบบ่อยที่สุด

มุมมอง “คันฉ่องส่องอำนาจ”

เรื่องราวของตั๋งโต๊ะในสามก๊กไม่ได้เป็นแค่เรื่องโบราณ แต่เป็นกระจกสะท้อนรูปแบบการเมืองที่เกิดซ้ำซาก เผด็จการไม่ได้เกิดจากตัวผู้นำเพียงคนเดียว แต่เกิดจาก

• ระบบที่อ่อนแอ
• วิกฤตที่รุนแรง
• สังคมที่ยอมรับ (หรือจำยอม) ต่ออำนาจที่ไร้การตรวจสอบ

เมื่อใดก็ตามที่เงื่อนไขเหล่านี้มาบรรจบกัน รูปแบบ “ตั๋งโต๊ะ” ก็พร้อมจะปรากฏขึ้นอีกครั้ง ไม่ว่าจะในชื่อใดก็ตาม และอย่าคิดว่าเมืองไทยไม่เคยมีและจะไม่มีตั๋งโต๊ะอีก

Rejecting Managed Decline | Mirror-Lens Analysis (มีภาษาไทยด้วย)

Rejecting “Managed Decline”: Industrial Renewal, Democratic Resilience, and the Future of Western Civilization

การปฏิเสธ “ความเสื่อมถอยที่ถูกจัดการ”: การฟื้นฟูอุตสาหกรรม ความยืดหยุ่นของประชาธิปไตย และอนาคตอารยธรรมตะวันตก

The notion that Western societies are undergoing a form of “managed” or accepted decline has moved from the margins of political debate into mainstream geopolitical discourse. At the 2026 Munich Security Conference, U.S. Secretary of State Marco Rubio publicly rejected this trajectory, asserting that the United States has no interest in serving as a passive caretaker of Western decline. His remarks framed deindustrialization, energy dependency, and migration pressures as policy-mediated outcomes rather than unavoidable consequences of globalization.

แนวคิดที่ว่าสังคมตะวันตกกำลังเผชิญ “ความเสื่อมถอยที่ถูกจัดการ” ได้เคลื่อนจากการถกเถียงชายขอบสู่เวทีภูมิรัฐศาสตร์กระแสหลัก ในการประชุมความมั่นคงมิวนิกปี 2026 รัฐมนตรีต่างประเทศสหรัฐฯ มาร์โก รูบิโอ ปฏิเสธแนวทางดังกล่าว โดยย้ำว่าสหรัฐไม่มีความตั้งใจจะเป็นผู้ดูแลการเสื่อมถอยของตะวันตกแบบเฉยเมย เขามองว่าการลดลงของภาคอุตสาหกรรม การพึ่งพาพลังงาน และแรงกดดันด้านการย้ายถิ่น เป็นผลจากนโยบาย มากกว่าผลลัพธ์ที่หลีกเลี่ยงไม่ได้ของโลกาภิวัตน์

Whether one agrees with this framing or not, the speech highlights a widening debate across democratic societies: should advanced economies accept post-industrial transition as inevitable, or actively pursue industrial renewal, energy sovereignty, and social cohesion as strategic priorities?

ไม่ว่าผู้คนจะเห็นด้วยหรือไม่ คำกล่าวนี้สะท้อนการถกเถียงที่ขยายตัวในสังคมประชาธิปไตย: ประเทศพัฒนาแล้วควรยอมรับการเปลี่ยนผ่านสู่เศรษฐกิจหลังอุตสาหกรรม หรือควรเดินหน้าฟื้นฟูอุตสาหกรรม อธิปไตยด้านพลังงาน และความเป็นปึกแผ่นทางสังคมในฐานะยุทธศาสตร์หลัก

Industrial Erosion and the Question of Policy Choice

การเสื่อมถอยของอุตสาหกรรมและคำถามเชิงนโยบาย

Over the past four decades, Western economies experienced significant manufacturing contraction, global supply chain relocation, and rising regional inequality. The United States alone lost millions of manufacturing jobs between the late 20th century and early 21st century, while industrial decline similarly affected parts of the United Kingdom and continental Europe.

ตลอดสี่ทศวรรษที่ผ่านมา เศรษฐกิจตะวันตกเผชิญการหดตัวของภาคการผลิต การย้ายฐานห่วงโซ่อุปทาน และความเหลื่อมล้ำระหว่างภูมิภาคที่เพิ่มขึ้น สหรัฐอเมริกาสูญเสียงานภาคการผลิตหลายล้านตำแหน่ง เช่นเดียวกับสหราชอาณาจักรและบางประเทศในยุโรปแผ่นดินใหญ่

Scholars differ in their explanations. Structural interpretations emphasize automation, productivity gains, and comparative advantage within global trade. Policy-centered interpretations point to trade liberalization without domestic adjustment, financial incentives encouraging offshoring, and weakened industrial policy frameworks.

นักวิชาการมีคำอธิบายที่แตกต่างกัน แนวคิดเชิงโครงสร้างชี้ไปที่ระบบอัตโนมัติ ประสิทธิภาพการผลิต และความได้เปรียบเชิงเปรียบเทียบในการค้าโลก ขณะที่แนวคิดเชิงนโยบายเน้นการเปิดเสรีทางการค้าโดยขาดมาตรการปรับตัวภายในประเทศ แรงจูงใจทางการเงินที่ส่งเสริมการย้ายฐานการผลิต และการอ่อนแอของนโยบายอุตสาหกรรม

Energy Sovereignty and Industrial Strategy

อธิปไตยด้านพลังงานกับยุทธศาสตร์อุตสาหกรรม

Following the Munich conference, U.S. diplomatic engagement in Central Europe focused on civil nuclear cooperation to strengthen energy security and industrial resilience. Proposed projects include feasibility studies for new nuclear reactors, collaboration on small modular reactor (SMR) technologies, and spent fuel management solutions.

หลังการประชุมมิวนิก ความร่วมมือทางการทูตของสหรัฐในยุโรปกลางมุ่งเน้นพลังงานนิวเคลียร์เพื่อเสริมความมั่นคงด้านพลังงานและความยืดหยุ่นทางอุตสาหกรรม โครงการที่หารือรวมถึงการศึกษาความเป็นไปได้ของโรงไฟฟ้านิวเคลียร์ เทคโนโลยีเครื่องปฏิกรณ์ขนาดเล็ก (SMR) และการจัดการเชื้อเพลิงใช้แล้ว

These initiatives reflect broader European concerns following energy supply disruptions, the need for decarbonization, and the relationship between energy affordability and industrial competitiveness.

ความร่วมมือดังกล่าวสะท้อนความกังวลของยุโรปหลังการหยุดชะงักด้านพลังงาน ความจำเป็นในการลดคาร์บอน และความเชื่อมโยงระหว่างราคาพลังงานกับความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรม

The 1975 “Crisis of Democracy” Report: Context and Debate

รายงาน “วิกฤตประชาธิปไตย” ปี 1975: บริบทและข้อถกเถียง

The Trilateral Commission’s 1975 report argued that advanced democracies faced governance strain caused by rising expectations, expanding participation, and declining trust in institutions. The authors warned that effective governance requires balance between participation and institutional capacity.

รายงานของคณะกรรมาธิการไตรภาคีปี 1975 ระบุว่าประชาธิปไตยขั้นสูงกำลังเผชิญแรงกดดันจากความคาดหวังที่เพิ่มขึ้น การมีส่วนร่วมที่ขยายตัว และความเชื่อมั่นต่อสถาบันที่ลดลง ผู้เขียนเตือนว่าการบริหารที่มีประสิทธิภาพต้องอาศัยสมดุลระหว่างการมีส่วนร่วมกับความสามารถของสถาบัน

Democratic vitality depends on participation, but governability depends on institutional effectiveness.

ความมีชีวิตชีวาของประชาธิปไตยขึ้นอยู่กับการมีส่วนร่วม แต่ความสามารถในการบริหารขึ้นอยู่กับประสิทธิภาพของสถาบัน

Some critics interpret the report as reflecting elite preferences for limiting popular pressures, while mainstream scholars view it as a warning about institutional overload during periods of economic and social upheaval.

นักวิจารณ์บางคนมองว่ารายงานสะท้อนความต้องการจำกัดแรงกดดันจากประชาชน ขณะที่นักวิชาการกระแสหลักมองว่าเป็นคำเตือนเกี่ยวกับภาระของสถาบันในช่วงความปั่นป่วนทางเศรษฐกิจและสังคม

Democracy Promotion, Sovereignty, and Soft Power

การส่งเสริมประชาธิปไตย อธิปไตยรัฐ และอำนาจเชิงนุ่ม

Organizations supporting civil society and democratic governance abroad have played significant roles in post-Cold War transitions. Supporters argue these programs strengthen rule of law and civic participation, while critics contend they may reflect geopolitical interests or influence domestic political dynamics in recipient states.

องค์กรที่สนับสนุนภาคประชาสังคมและการปกครองแบบประชาธิปไตยมีบทบาทสำคัญหลังสงครามเย็น ผู้สนับสนุนมองว่าโครงการเหล่านี้เสริมสร้างหลักนิติธรรมและการมีส่วนร่วมของประชาชน ขณะที่นักวิจารณ์เห็นว่าอาจสะท้อนผลประโยชน์ทางภูมิรัฐศาสตร์หรือส่งอิทธิพลต่อการเมืองภายในประเทศผู้รับความช่วยเหลือ

Free Expression and Digital Governance

เสรีภาพในการแสดงออกและการกำกับดูแลดิจิทัล

Digital governance frameworks seek to balance the mitigation of harmful content and disinformation with the protection of free expression. This balance has become central to democratic legitimacy in the digital age.

กรอบการกำกับดูแลดิจิทัลพยายามสร้างสมดุลระหว่างการลดเนื้อหาที่เป็นอันตรายกับการคุ้มครองเสรีภาพในการแสดงออก สมดุลดังกล่าวกลายเป็นหัวใจของความชอบธรรมทางประชาธิปไตยในยุคดิจิทัล

Industrial Renewal and Democratic Stability

การฟื้นฟูอุตสาหกรรมกับเสถียรภาพประชาธิปไตย

Economic security has historically underpinned democratic resilience. Strong middle classes, regional opportunity, and productive industry correlate with social stability and civic trust.

ความมั่นคงทางเศรษฐกิจเป็นฐานสำคัญของความยืดหยุ่นของประชาธิปไตย ชนชั้นกลางที่เข้มแข็ง โอกาสทางเศรษฐกิจในภูมิภาค และอุตสาหกรรมที่มีประสิทธิภาพสัมพันธ์กับเสถียรภาพทางสังคมและความไว้วางใจของประชาชน

A Strategic Crossroads

ทางแยกเชิงยุทธศาสตร์ของโลกตะวันตก

Western societies face a strategic choice: accommodate post-industrial realities or pursue renewal through strategic industry, energy independence, and renewed democratic participation. Neither path is without risks, and sustainable progress likely requires elements of both adaptation and renewal.

สังคมตะวันตกกำลังเผชิญทางเลือกเชิงยุทธศาสตร์: ปรับตัวสู่เศรษฐกิจหลังอุตสาหกรรม หรือฟื้นฟูผ่านอุตสาหกรรมเชิงยุทธศาสตร์ ความเป็นอิสระด้านพลังงาน และการมีส่วนร่วมประชาธิปไตยที่เข้มแข็ง ทั้งสองเส้นทางมีความเสี่ยง และความก้าวหน้าที่ยั่งยืนอาจต้องผสมผสานการปรับตัวและการฟื้นฟูเข้าด้วยกัน

Conclusion

บทสรุป

The debate over “managed decline” is ultimately a debate about agency — whether democratic societies passively accept structural change or actively shape their economic and civic futures. Durable renewal requires economic opportunity, institutional accountability, and a civic culture committed to democratic participation.

ข้อถกเถียงเรื่อง “ความเสื่อมถอยที่ถูกจัดการ” คือคำถามเกี่ยวกับความสามารถในการกำหนดอนาคตของตนเอง สังคมประชาธิปไตยจะยอมรับการเปลี่ยนแปลงเชิงโครงสร้างอย่างเฉยเมย หรือจะกำหนดอนาคตเศรษฐกิจและพลเมืองอย่างมีเจตจำนง การฟื้นฟูที่ยั่งยืนต้องอาศัยโอกาสทางเศรษฐกิจ ความรับผิดชอบของสถาบัน และวัฒนธรรมพลเมืองที่ยึดมั่นในประชาธิปไตย

Mirror-Lens Civic Analysis | Ed4Peace.org
Advancing critical thinking, democratic resilience, and informed global citizenship.