หนังสือ "2025: Scenarios of U.S. and Global Society Reshaped by Science and Technology (Coates–Mahaffie–Hines; ตีพิมพ์ปลายทศวรรษ 1990)"
ได้ทำนายเหตุการณ์ล่วงหน้าในปี 2025 เอาไว้ดังต่อไปนี้
1) “โลกถูกขับด้วยเทคโนโลยีแกน” + สิ่งแวดล้อมกลายเป็นแรงกำกับ (ถูกทิศทาง)
หนังสือวาง “ตัวขับเคลื่อน” หลัก 4 เทคโนโลยี—สารสนเทศ, วัสดุ, พันธุศาสตร์, พลังงาน—และย้ำว่า “สิ่งแวดล้อม/ความยั่งยืน” จะกลายเป็นแรงกำกับระดับโลกที่ทรงพลังพอ ๆ กัน
ภาพในปี 2026: เทคโนโลยีสารสนเทศและ “ข้อมูล” เป็นโครงสร้างพื้นฐานของเกือบทุกระบบ, พลังงานหมุนเวียน/ประสิทธิภาพพลังงานเป็นวาระรัฐ-ธุรกิจ, พันธุศาสตร์ก้าวสู่การแพทย์จริง, และแรงกดดันด้านสภาพภูมิอากาศทำให้ “นโยบาย-เงินทุน-กติกา” ต้องตอบสนองต่อความยั่งยืนอย่างหลีกเลี่ยงไม่ได้ (ดูข้อ 5)
2) “Everything will be smart” = ยุค IoT/อุปกรณ์อัจฉริยะ (เข้าตามเป้า)
ในสมมติฐานช่วงต้น ผู้เขียนระบุชัดว่า “ทุกสิ่งจะฉลาด (smart)” ด้วยไมโครโปรเซสเซอร์ เซนเซอร์ การฝังการคำนวณลงในวัตถุ/ระบบ
ภาพวันนี้: จำนวนอุปกรณ์ IoT เติบโตระดับ “หลักหมื่นล้าน” และยังเพิ่มต่อเนื่อง (เช่น ตัวเลขติดตามตลาดรายงานว่าอุปกรณ์ IoT ปี 2024 ราว 18.5 พันล้าน และคาดปี 2025 ราว 21.1 พันล้าน) ขณะเดียวกัน “บ้านอัจฉริยะ” กลายเป็นของแพร่หลายมากขึ้นในครัวเรือนสหรัฐฯ (มีงานสำรวจผู้บริโภคและบริษัทวิจัยตลาดจำนวนมากสะท้อนการยอมรับในวงกว้าง)
3) งาน-การเรียน-การประสานงาน “ย้ายขึ้นเครือข่าย” และ WFH กลายเป็นโครงสร้างถาวร (ตรงแบบฉากทัศน์)
แม้หนังสือจะเล่าแบบ “ประวัติศาสตร์ย้อนหลัง” แต่กรอบคิดสำคัญคือ เมื่อสารสนเทศเป็นโครงสร้างพื้นฐาน สังคมจะจัดระเบียบงาน/ชีวิตใหม่ตามความสามารถของเครือข่าย (สอดคล้องกับภาพรวมบท Information)
ภาพจริงหลังโควิด: อัตราทำงานจากบ้านในสหรัฐฯ “พุ่ง” ช่วงล็อกดาวน์ และแม้ลดลงก็ยังสูงกว่าก่อนโควิดอย่างมีนัยสำคัญ (เช่น BLS ระบุอัตรา WFH ยังอยู่ราว 28% ในมิถุนายน 2023) และงานวิจัยเชิงสรุปชี้ว่า WFH ในสหรัฐฯ ยังอยู่ราว “ประมาณหนึ่งในสี่ถึงเกือบหนึ่งในสาม” ของวันทำงานที่จ่ายค่าจ้างในช่วงหลังโควิด
4) Telemedicine/การแพทย์ทางไกล “จากทางเลือก” กลายเป็น “ระบบปกติ”
ธีม “เทคโนโลยีสารสนเทศเปลี่ยนบริการสังคม” สอดคล้องอย่างมากกับสิ่งที่เกิดจริง โดยเฉพาะสุขภาพ
หลักฐานหลังโควิดชัด: CDC รายงานช่วงต้นปี 2020 การใช้ telehealth เพิ่มขึ้นอย่างมากเมื่อเทียบปีก่อน และรายงานสถิติสุขภาพของสหรัฐฯ สรุปว่าปี 2021 แพทย์ใช้ telemedicine มากกว่าปี 2019
5) “โลกร้อน/ความเสี่ยงสภาพภูมิอากาศ” กลายเป็นแกนกลางนโยบายสาธารณะ (เข้มกว่าที่คนยุค 1997 จินตนาการ)
ในเนื้อหา ผู้เขียนพูดถึง “การยืนยันภาวะโลกร้อน” และการมีรายงานสภาพโลกประจำปีเป็นหลักหมุดนโยบาย
ภาพจริง: IPCC ระบุชัดว่า อิทธิพลของมนุษย์ต่อการทำให้โลกร้อนเป็นสิ่ง “ไม่อาจปฏิเสธได้ (unequivocal)” และ WMO ทำ “State of the Global Climate” รายปี โดยรายงานปี 2024 ชี้ว่า 2024 เป็นปีที่ร้อนที่สุดในสถิติการสังเกตการณ์
6) พันธุศาสตร์ “จากวิจัย” สู่ “การแพทย์ใช้งานจริง” (ยิ่งกว่าที่คนทั่วไปคาด)
หนังสือพยากรณ์ว่าพันธุศาสตร์จะช่วยยืดคุณภาพชีวิต/สุขภาพ และระบบจะค่อย ๆ เดินสู่การแพทย์ที่ “เฉพาะบุคคล” มากขึ้น
ภาพวันนี้: จุดหมุดสำคัญคือ FDA อนุมัติการรักษาโรคโลหิตจางชนิดเคียวด้วยเทคโนโลยี CRISPR (Casgevy) ซึ่งถูกระบุว่าเป็นการอนุมัติ CRISPR/Cas9 ครั้งแรกของ FDA
7) วัคซีน/ชีวการแพทย์ “แพลตฟอร์มเร็ว” (ยุค mRNA) = ตรงกับโลกที่นวัตกรรมชีวภาพเร่งสปีด
แม้หนังสือไม่ได้ล็อกชื่อ “mRNA” เป็นแกนเดียว แต่กรอบ “พันธุศาสตร์/ชีววิทยาเชิงวิศวกรรม” ที่ทำให้การแพทย์ก้าวกระโดดนั้นสะท้อนชัดในยุคโควิด
ในเชิงหลักฐาน: FDA อนุมัติวัคซีนโควิดตัวแรก (Pfizer-BioNTech/Comirnaty) ในปี 2021 ซึ่งเป็นสัญลักษณ์ว่าระบบนวัตกรรมชีวการแพทย์สามารถ “ขึ้นแพลตฟอร์ม-ผลิต-กระจาย” ได้เร็วระดับโลกในภาวะวิกฤต
8) “ข้อมูลเป็นสินค้าโลก” → ข้อพิพาททรัพย์สินทางปัญญา/ความเหลื่อมล้ำข้อมูล/การต่อสู้เชิงอำนาจผ่านข้อมูล (แม่นยำมาก)
ในบท Information หนังสือเน้นว่าโลกจะ “ชุ่มข้อมูล” จน ทรัพย์สินทางปัญญา กลายเป็นปัญหาเรื้อรัง และผู้ที่เข้าถึงข้อมูลจำกัดจะเสียเปรียบ พร้อมทั้งชี้ว่าเหตุการณ์ลุกฮือ/ต่อต้านรัฐกดขี่จะถูกเร่งด้วยการสื่อสาร “เรียลไทม์”
ภาพวันนี้:
-
สงครามข้อมูล/ข่าวสาร/อิทธิพล (information operations) เป็นสนามแข่งขันหลักของรัฐและเอกชน
-
ประเด็นลิขสิทธิ์/ข้อมูลฝึกโมเดล/แพลตฟอร์ม-คอนเทนต์ กลายเป็นข้อพิพาทเชิงเศรษฐกิจ-กฎหมาย
-
ความเหลื่อมล้ำเชิงดิจิทัล (digital divide) ยังคงเป็นปัญหาเชิงโครงสร้างในหลายสังคม
(ประเด็นนี้ “ตรงแกน” ของหนังสืออย่างยิ่ง เพราะเขามองข้อมูลเป็นโครงสร้างอำนาจ ไม่ใช่แค่เครื่องมือ)
9) AI ในที่ทำงาน: “ผู้ช่วยส่วนตัว/ระบบช่วยตัดสินใจ” แทรกเข้าไปในงานจำนวนมาก (สอดรับวิถีที่หนังสือปูทางไว้)
ในส่วน “Critical Developments” หนังสือพูดถึงซอฟต์แวร์แนวผู้ช่วยส่วนตัวเพื่อพาผู้ใช้ “นำทางเครือข่ายข้อมูลที่ซับซ้อน”
ภาพปลายปี 2025: โพลแรงงานของ Gallup ที่รายงานโดย AP ชี้การใช้ AI ในงานเพิ่มขึ้นเร็ว (มีสัดส่วนใช้บ่อยระดับรายสัปดาห์/รายวันเพิ่มจากปีก่อน ๆ) ซึ่งเข้ากับวิสัยทัศน์ “เครื่องมือช่วยคิด/ช่วยทำงาน” ที่แทรกอยู่ในชีวิตประจำวัน
Juxtaposing: “2025” (1997) vs โลกจริงวันนี้ อัปเดต: มกราคม 2026
ส่วนนี้ต่อท้าย “บทสรุป” ข้างบน เพื่อวางภาพแบบ “ชนกันตรง ๆ” ระหว่างกรอบคิด/ฉากทัศน์ในหนังสือกับหลักฐานโลกจริงที่เกิดขึ้นแล้ว (ให้ความสำคัญกับ “ความแม่นของโครงสร้าง” มากกว่าการทายชื่อเทคโนโลยีเฉพาะ)
| ธีม | ในหนังสือ “2025” (ภาพ/ข้อสังเกต) | วันนี้ (หลักฐาน/ภาพจริง) | ความเข้าเป้า |
|---|---|---|---|
| Information as Infrastructure | สังคมจะถูก “จัดระเบียบใหม่” เพราะสารสนเทศกลายเป็นโครงสร้างพื้นฐาน—งาน บริการ และความสัมพันธ์จำนวนมากย้ายขึ้นเครือข่าย [1] | เครือข่ายดิจิทัลเป็นฐานของเศรษฐกิจจริง: cloud, platform economy, data pipelines, remote collaboration; และการพึ่งพาออนไลน์หลังโควิดยังคงอยู่ [2][3] | สูง |
| Everything “Smart” | “ทุกสิ่งจะฉลาด” เพราะไมโครโปรเซสเซอร์/เซนเซอร์ฝังลงในวัตถุและระบบ (embedded intelligence) [1] | ยุค IoT + smart devices แพร่หลายทั้งบ้าน เมือง และอุตสาหกรรม; ปริมาณอุปกรณ์เชื่อมต่อเพิ่มเป็นระดับหลายหมื่นล้าน [4][5] | สูง |
| Work-from-Anywhere | รูปแบบงานจะ “แยกตัวจากสถานที่” ได้มากขึ้น เพราะการสื่อสาร/ข้อมูลเป็นศูนย์กลาง [1] | WFH/Hybrid กลายเป็นโครงสร้างถาวรในหลายสาขา: อัตราทำงานจากบ้านยังสูงกว่าก่อนโควิดอย่างมีนัยสำคัญ [2][3] | สูง |
| Telemedicine | บริการสังคม (โดยเฉพาะสุขภาพ) จะถูก “เชื่อมกับเครือข่าย” มากขึ้น และมีการให้บริการทางไกล [1] | Telehealth พุ่งช่วงโควิดและสถาปนาเป็นช่องทางปกติในระบบบริการสุขภาพ (แม้ระดับการใช้จะแตกต่างตามบริบท) [6][7] | สูง |
| Genetics → Clinical Reality | พันธุศาสตร์จะเปลี่ยนระบบสุขภาพ—สู่การรักษา/การป้องกันที่เฉพาะบุคคลมากขึ้น [1] | ยุค gene therapy เดินเข้าสู่การใช้จริงระดับกฎระเบียบ: FDA อนุมัติการรักษาโรค SCD ที่เกี่ยวข้องกับ CRISPR [8] | สูง |
| Bio-Platforms & Rapid Innovation | ชีวการแพทย์จะก้าวแบบ “แพลตฟอร์ม” ทำให้นวัตกรรมเร็วขึ้นและเปลี่ยนสมรรถนะรัฐ/สังคม [1] | วัคซีนโควิด (mRNA) แสดงความสามารถของระบบนวัตกรรมชีวการแพทย์ในการพัฒนา-ผลิต-กระจายระดับโลกในเวลาอันสั้น [9] | กลาง |
| Climate as a Prime Mover | ประเด็นสิ่งแวดล้อม/โลกร้อนจะกลายเป็นแรงกำกับนโยบายและเศรษฐกิจมากขึ้นอย่างต่อเนื่อง [1] | IPCC ระบุอิทธิพลมนุษย์ต่อโลกร้อน “ชัดเจนแน่ชัด”; WMO รายงานภาวะภูมิอากาศโลกแบบรายปีและสถิติปีร้อนสุด [10][11] | สูง |
| Energy Transition Pressure | เทคโนโลยีพลังงาน +แรงกดดันสิ่งแวดล้อมจะผลักโครงสร้างพลังงานสู่รูปแบบใหม่ [1] | การลงทุน/นโยบายด้านพลังงานสะอาด-ประสิทธิภาพพลังงานเร่งตัวทั่วโลก; ภาคธุรกิจต้องบริหารความเสี่ยง climate/ESG มากขึ้น [10][11] | กลาง |
| IP Battles Intensify | เมื่อข้อมูลเป็นทรัพย์สินหลัก ข้อพิพาททรัพย์สินทางปัญญาจะยืดเยื้อและขยายตัว [1] | ข้อพิพาทลิขสิทธิ์/ข้อมูล/แพลตฟอร์มเพิ่มความถี่และความใหญ่ของผลประโยชน์ โดยเฉพาะในยุค content economy และ AI training data [1] | สูง |
| Digital Divide | ผู้ที่เข้าไม่ถึงข้อมูล/เครือข่ายจะเสียเปรียบเชิงโครงสร้าง และช่องว่างจะซ้อนทับความเหลื่อมล้ำเดิม [1] | ช่องว่างการเข้าถึงอินเทอร์เน็ต/ทักษะดิจิทัล/อุปกรณ์ยังเป็นปัญหานโยบาย—กระทบการศึกษา งาน สุขภาพ และการมีส่วนร่วมทางการเมือง [1] | สูง |
| Real-time Mobilization | การสื่อสารเรียลไทม์สามารถเร่งการต่อต้านรัฐกดขี่/การลุกฮือ และเปลี่ยนพลวัตอำนาจ [1] | โซเชียลมีเดีย/แชตเข้ารหัส/ไลฟ์สตรีม ช่วยจัดการชุมนุม สร้างกระแส และยกระดับความเร็วของการเมืองภาคประชาชน (พร้อมความเสี่ยงข้อมูลเท็จ) [1] | สูง |
| Security & Surveillance Tension | เมื่อสังคมพึ่งเครือข่ายมากขึ้น ความมั่นคงไซเบอร์และการเฝ้าระวังจะเป็นความตึงเครียดถาวรระหว่าง “ความปลอดภัย” กับ “เสรีภาพ” [1] | การโจมตีไซเบอร์/แรนซัมแวร์/การรั่วไหลข้อมูลเพิ่มแรงกดดันให้รัฐและองค์กรใช้การเฝ้าระวังมากขึ้น ขณะเดียวกันสังคมกังวลสิทธิส่วนบุคคล [1] | กลาง |
| AI as “Personal Assistant” | ซอฟต์แวร์ลักษณะ “ผู้ช่วยส่วนตัว” จะช่วยผู้ใช้จัดการความซับซ้อนของข้อมูล/เครือข่าย และช่วยตัดสินใจ [1] | Generative AI/AI assistants ถูกผนวกในงานออฟฟิศ การเขียน โค้ด การวิเคราะห์ และบริการลูกค้า; โพลแรงงานชี้การใช้งานเพิ่มขึ้นเร็ว [12] | สูง |
| Education Unbundling | การเรียนรู้จะหลุดจากห้องเรียนมากขึ้น เพราะเครือข่ายเปิดทางให้ทรัพยากรและการสอนแบบใหม่ [1] | e-learning, MOOCs, micro-credentials และการเรียนแบบผสม (blended) กลายเป็นสภาพปกติ โดยเฉพาะหลังโควิด; AI tutoring เริ่มเติมบทบาท [1] | กลาง |
| Globalization + Friction | เครือข่ายข้อมูลทำให้โลกเชื่อมกันมากขึ้น แต่ความตึงเครียดจากผลประโยชน์ การแข่งขัน และความไม่เท่าเทียมจะยังอยู่ [1] | โลกเชื่อมกันผ่าน supply chain/ข้อมูล/มาตรฐานเทคโนโลยี แต่เกิด “แรงเสียดทาน” ด้านภูมิรัฐศาสตร์ เทคโนโลยี และกติกาการค้า [1] | กลาง |
| Materials & Miniaturization | วัสดุและการย่อส่วนจะเร่งขีดความสามารถของอุปกรณ์และระบบ (เชื่อมกับการทำให้ “ทุกสิ่งฉลาด”) [1] | เซนเซอร์/ชิป/แบตเตอรี่/วัสดุขั้นสูงช่วยขับการแพทย์ อุตสาหกรรม ยานยนต์ และอุปกรณ์พกพา แม้ปัญหาห่วงโซ่อุปทานชิปจะเป็นโจทย์ [1] | กลาง |
| Data-rich Society | สังคมจะ “ชุ่มข้อมูล” จนการคัดกรอง/นำทางข้อมูลเป็นสมรรถนะหลักของคนและองค์กร [1] | Data analytics, recommendation, search, and AI-driven summarization กลายเป็นเครื่องมือมาตรฐาน; ปัญหา “ข้อมูลล้น” และคุณภาพข้อมูลเป็นวาระสำคัญ [1] | สูง |
| Trust Crisis | เมื่อการสื่อสารเร็วและข้อมูลมาก ความเชื่อถือ (trust) จะเป็นทรัพยากรหายาก—ข่าวลวง/การบิดเบือนมีแรงส่งสูง [1] | วิกฤตความเชื่อถือในสื่อและสถาบันถูกเร่งด้วยโซเชียลมีเดีย อัลกอริทึม และ deepfakes; เกิดการแข่งขันมาตรการ fact-checking/verification [1] | สูง |
| Healthspan Focus | ความก้าวหน้าทางชีวการแพทย์จะเปลี่ยน “สุขภาพระยะยาว” (healthspan) และรูปแบบการดูแลผู้สูงอายุ [1] | การแพทย์แม่นยำ (precision medicine) และชีวโมเลกุลก้าวหน้า แต่ผลลัพธ์กระจายไม่เท่ากันตามระบบประกัน/รายได้; ความท้าทายผู้สูงอายุยังหนัก [1] | กลาง |
| Governance Lag | กติกา/สถาบันรัฐมัก “ตามไม่ทัน” เทคโนโลยีใหม่ ทำให้เกิดช่องว่างนโยบายและการกำกับดูแล [1] | ประเด็นกำกับ AI, ความเป็นส่วนตัว, data ownership และแพลตฟอร์มยังถกเถียงต่อเนื่อง; ความเร็วเทคโนโลยีสูงกว่าความเร็วสถาบัน [1] | สูง |
| Systemic Risk | สังคมที่พึ่งพาเครือข่ายมากขึ้นจะ “เปราะบางแบบเชื่อมโยง” (interdependent fragility): ความขัดข้องจุดเดียวลามได้ [1] | เหตุขัดข้องของ cloud/ผู้ให้บริการรายใหญ่, cyber incidents, supply chain shocks และ info cascades แสดงความเสี่ยงเชิงระบบอย่างเด่นชัด [1] | กลาง |
References (APA 7th)
- Coates, J. F., Mahaffie, J. B., & Hines, A. (1997). 2025: Scenarios of U.S. and global society reshaped by science and technology. Greensboro, NC: Oakhill Press. (สำเนา PDF: ResearchGate)
- U.S. Bureau of Labor Statistics. (2024). High work-from-home rates persist in 2023.
- WFH Research. (2025/2026). Global work from home (รายงาน/บทความเชิงวิชาการที่สรุปสัดส่วน WFH และแนวโน้ม).
- IoT Analytics. (2024–2025). Number of connected IoT devices (สถิติตลาด/ประมาณการจำนวนอุปกรณ์ IoT).
- Parks Associates. (2024–2025). Smart home adoption / survey findings.
- Centers for Disease Control and Prevention. (2020). Trends in the use of telehealth during the emergence of the COVID-19 pandemic.
- National Center for Health Statistics. (2023–2024). Telemedicine use by physicians (สรุปสถิติสุขภาพ/รายงาน).
- U.S. Food and Drug Administration. (2023). FDA approves first gene therapies to treat patients with sickle cell disease.
- U.S. Food and Drug Administration. (2021). FDA approves first COVID-19 vaccine.
- Intergovernmental Panel on Climate Change. (2021–2023). AR6 Working Group I: Summary for Policymakers.
- World Meteorological Organization. (2025). State of the global climate 2024.
- Associated Press / Gallup. (2024–2025). Polling/coverage on workplace AI adoption.
