ฟูโกต์: อำนาจในเครือข่าย ไม่อยู่ในบุคคล
งานของ Michel Foucault (1977, 1980) พลิกวิธีคิดเรื่องอำนาจในปรัชญาการเมืองสมัยใหม่ Foucault โต้แย้งว่าความเข้าใจอำนาจแบบดั้งเดิม ซึ่งมองอำนาจในฐานะสิ่งที่บุคคลหรือกลุ่มหนึ่งครอบครองและใช้กดขี่ผู้อื่น เป็นความเข้าใจที่ล้าสมัยและไม่ตรงกับธรรมชาติของอำนาจในสังคมสมัยใหม่ อำนาจในสังคมสมัยใหม่มิใช่สิ่งที่ถูกครอบครอง หากเป็นความสัมพันธ์ที่ไหลผ่านเครือข่าย ไม่มีศูนย์กลางชัดเจน ดำรงอยู่ในทุกจุดของสังคม ตั้งแต่โรงเรียน โรงพยาบาล เรือนจำ โรงงาน ไปจนถึงครอบครัว
ข้อเสนอที่สำคัญที่สุดของ Foucault สำหรับการวิเคราะห์ของเรา คืออำนาจในสังคมสมัยใหม่ทำงานผ่านการสร้าง รูปแบบของอัตวิสัย (modes of subjectivity) ที่ทำให้บุคคลกลายเป็นผู้ที่สอดคล้องกับระเบียบของอำนาจโดยไม่ต้องถูกบังคับโดยตรง โรงเรียนสร้างนักเรียนที่อดทนต่อการนั่งในที่ว่างและทำตามคำสั่ง โรงงานสร้างคนงานที่รับรู้เวลาตามเข็มนาฬิกาและรู้จักการขายแรงงานของตน ระบบยุติธรรมสร้างพลเมืองที่ภายในจิตใจของเขาเอง คอยจับตามองและตัดสินตนเอง
อำนาจที่ทำงานในระดับนี้ไม่จำเป็นต้องอาศัยผู้ปกครองที่สั่งการ เพราะมันได้ฝังตัวอยู่ในตัวบุคคลและในความสัมพันธ์ประจำวันของพวกเขาแล้ว นัยที่ตามมาตรงไปตรงมา: การกำจัดผู้ปกครอง ไม่ได้กำจัดอำนาจ เพราะอำนาจไม่ได้อยู่ที่ผู้ปกครองตั้งแต่ต้น มันอยู่ในเครือข่ายของสถาบัน กฎหมาย วัฒนธรรม และวินัยที่ผู้ปกครองเพียงเป็นตัวแสดงในนั้น
อ้างอิง
Foucault, M. (1977). Discipline and punish: The birth of the prison (A. Sheridan, Trans.). Pantheon Books.
Foucault, M. (1980). Power/knowledge: Selected interviews and other writings, 1972–1977 (C. Gordon, Ed.). Pantheon Books.
